|
Quod Creator in tota creatura existat, omnis creatura probat: quae
se nihil a se, a Deo autem esse et bonum habere clamat. Deus namque
est summa essentia et summum bonum: omnis autem creatura per eum
subsistit; omnis vero substantia bona est, quia ex summo bono est.
Ubi autem Deus non est, ibi nihil est; ubi vero aliquid substantiale
est, ibi Deus est: ergo in omni creatura Deus existit, quoniam
omnis creatura subsistit. Hic fortassis infirmus animus apud se
dicit, Si Deus in omni creatura est, tunc et in coeno, et in
inferno, et in brutis animalibus, imo et in daemonibus est, quae
utique creaturae sunt. Hic nullam inconvenientiam aperta ratio
probat, quae in his omnibus bonum considerat. Caenum quippe est res
cum alia permixta, utpote terra cum aqua vel cum alia hujusmodi: terra
autem bona est, quia substantia est, et aqua bona est quia substantia
est. Infernus quoque dicitur esse igneus; et ignis bonus est, quia
substantia est. Bruta etiam animalia singula in genere suo ad aliquid
utilia sunt; et ideo bona sunt. Daemones nihilominus, in eo quod
angelica sunt natura, boni sunt. Igitur cum constet haec singula in
bono subsistere, necessario sequitur Deum, qui solus bonitas est, in
omnibus esse.
Sed et omnis creatura Deum sibi inesse per aliquid sentit. Angeli
etenim et universa viventia Deum sibi inesse sentiunt. Deus quippe
vita est, et omne quod vivit, vita vivit. Non enim angelus magis
vivit quam vermis, licet ille sit immortalis, iste mortalis. Nec
angelus magis subsistit quam vermis, quamvis illius substantia sit
aeterna, istius caduca. Corpora quoque coelestia, scilicet sol,
luna, sidera, Deum in se sentiunt: dum per eum lucent et
subsistunt. Arbores et herbae Deum in se sentiunt, dum per eum
crescunt et subsistunt. Lapides vero Deum sibi inesse sentiunt, dum
per eum subsistunt. Daemones sibi Deum adesse sentiunt, dum per eum
vivunt et sentiunt; sed et in hoc Deum adesse sentiunt, quod justo
Dei judicio mala in poenis luunt. Deus enim justitia est, et
ubicumque justitia exercetur, Deus ibi esse creditur. Sic denique
adest imperator latroni dum eum damnat, sicut militi cum eum
remunerat. Et nemo opinetur Deum sordes mundi abominari, sed solas
peccatorum sordes noverit eum exsecrari; nec eum ullo modo posse ulla
re commaculari, sicut nec radium solis ulla immunditia sordidari.
|
|
