CAPUT XVI. Avaritiae mala. Paupertatis votum. Avaritiae medicina.

Cupiditas dicit, Valde sine culpa es, quod quaedam habenda concupiscis: quia non multiplicari appetis, sed egere pertimescis, et quod male alius retinet, ipse melius expendis. Sed mundi contemptus respondet, Ista nec apud homines saeculares sine periculo vel offensione procurantur, quia quanto quisque amplius habere coepit, tanto amplius habere concupiscit: fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat: ut enim ait Scriptura, Avarus pecuniis non impletur (Eccle. V, 9). Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens, Et avaritia, quae est idolorum servitus (Coloss. III, 5). Quam sit noxia, idem exponens ait, Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et in laqueum diaboli, et desideria multa et nociva, quae mergunt homines in interitum et perditionem (I Tim. VI, 9). Quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit, Avaro nihil est scelestius (Eccli. X, 9). Quam sit noxia, Jacobus aperit dicens, Agite nunc divites, plorate ululantes in miseriis quae adveniunt vobis. Divitiae vestrae putrefactae sunt, vestimenta vestra a tineis comesta sunt: aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis (Jacobi V, 1-3). Sed nec Redemptor noster praeterire voluit cupiditatis malum quam noxium esset. Ait enim, Difficile qui pecunias habent, in regnum coelorum intrabunt (Matth. XIX, 23). Et rursum: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem in regnum coelorum intrare (Marc. X, 25). Si igitur saecularibus viris ita est periculosa cupiditatis industria; quanto magis illis periculosior, qui habitu et conversatione jam saeculares esse desierunt, qui totum quod vivunt, Domino esse devoverunt: ad quos specialiter Redemptoris transeunt verba, quibus destrui possit morbus avaritiae: Nolite, inquit, solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quid operiamini: haec enim omnia gentes inquirunt. Quaerite autem primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis (Matth. VI, 31, 33). O quam beata, o quam secura, o quam amplectenda sententia! Nullus in hac vita ita securus est, ut ille qui nihil praeter Christum appetit possidere. Cuncta quae sunt necessaria, sub hac sponsione probatur habere: sicut Paulus ditissimus pauper dicebat, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10): omnia, non utique superflua, sed tantum necessaria, ipso confirmante, ac dicente, Habentes victum et vestitum, his contenti simus (I Tim. VI, 8). Dicis forte, Ideo a sanctis religiosisque viris plura habenda sunt, ut melius ab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauperibus. Et ego consentio; sed praelatis, non autem subjectis. Quos maxime illud mulieris Lot exemplum deterret, quae dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis conversa spiritum efflavit (Gen. XIX, 26). Unde et Christus tale quid praecavendum denuntiat dicens, Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum (Luc. IX, 62). Hinc Petrus ait: Melius erat illis non cognoscere viam justitiae, quam post cognitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis sancto mandato, Contingit enim eis illud veri proverbii, Canis reversus ad vomitum suum; et, sus lota in volutabro luti (II Petr. II, 21 et 22). Qui nimirum avaritiae morbus nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivione meditatur, cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit homo, considerat. Hoc certe fixum manebat in illius memoria, qui dicebat, Homo putredo, et filius hominis vermis (Job XXV, 6). Hoc ab illius mente non recesserat, qui dicebat, In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40). Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid : Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Audi quid: Nihil intulimus in hunc mundam, sed nec auferre quid possumus (Job I, 21; I Tim. VI, 7).