CAPUT XXVII. De convivio ubi objectum est e quod cum peccatoribus manducaret, et quod non jejunarent discipuli ejus, quod videtur alius alios dicere a quibus objectum sit, et de verbis eorum, responsisque Domini, utrum Matthaeus, Marcus et Lucas congruant.

60. Sequitur itaque Matthaeus, et dicit: Et factum est discumbente eo in domo, ecce multi publicani et peccatores venientes, discumbebant cum Jesu, et discipulis ejus, etc., usque ad illud ubi ait, Sed vinum novum in utres novos mittunt, et ambo conservantur (Matth. IX, 10-17). Hic Matthaeus non expressit in cujus domo discumbebat Jesus cum publicanis et peccatoribus: unde posset videri non hoc ex ordine subjunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus interposuisse, nisi Marcus et Lucas qui hoc omnino similiter narrant, manifestarent in domo Levi, hoc est Matthaei, discubuisse Jesum, et dicta illa omnia quae sequuntur. Ita enim Marcus hoc idem dicit, eumdem ordinem servans: Et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Jesu (Marc. II, 15-22). Cum ergo dicit, in domo illius; exprimit utique illum, de quo superius loquebatur, id est Levi. Sic et Lucas cum dixisset, Ait illi, Sequere me: et relictis omnibus surgens secutus est eum; continuo subjecit, Et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua; et erat turba multa publicanorum et aliorum, qui cum illis erant discumbentes (Luc. V, 27-39). Manifestum est itaque in cujus domo ista gerebantur.

61. Jam ipsa verba videamus, vel quae Domino dicta, vel quae ab illo responsa omnes isti tres Evangelistae posuerunt. Matthaeus: Et videntes, inquit, Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister vester? Totidem pene verbis hoc ait et Marcus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister vester? Praetermissum est ergo a Matthaeo quod iste addidit, et bibit: sed quid ad rem, cum plena sit sententia, insinuans pariter convivantes? Lucas autem aliquanto differentius hoc videtur commemorasse: Et murmurabant, inquit, Pharisaei et Scribae eorum, dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Non utique magistrum eorum nolens illic intelligi: sed simul omnibus, et ipsi et discipulis ejus hoc objectum insinuans: non tamen ei dictum, sed illis, quod et de ipso et de illis acciperetur. Nam utique et ipse Lucas ita dicit Dominum respondisse, Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam: quod non eis respondisset, nisi quod dixerant, manducatis et bibitis, ad ipsum maxime pertineret. Propterea etiam Matthaeus et Marcus de illo discipulis ejus hoc objectum esse narrarunt, quia et cum de discipulis dicebatur, magistro magis objiciebatur, quem sectando imitabantur. Una ergo sententia est, et tanto melius insinuata, quanto quibusdam verbis, manente veritate, variata. Item quod Matthaeus refert Dominum respondisse, Non est opus valentibus medicus, sed male habentibus. Euntes autem discite quid est, Misericordiam volo, et non sacrificium. Non enim veni vocare justos, sed peccatores; Marcus quoque et Lucas eisdem pene verbis eamdem sententiam tenuerunt, nisi quod ambo non interponunt illud ex propheta testimonium, Misericordiam volo, quam sacrificium. Lucas autem cum dixisset, Non veni vocare justos, sed peccatores, addidit, in poenitentiam quod ad explanandam sententiam valet, ne quisquam peccatores ob hoc ipsum quod peccatores sunt, diligi arbitretur a Christo: cum et illa similitudo de aegrotis bene intimet quid velit Deus vocando peccatores, tanquam medicus aegros, utique ut ab iniquitate tanquam ab aegritudine salvi fiant; quod fit per poenitentiam.

62. Item quod dicit Matthaeus, Tunc accesserunt ad eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter? Marcus similiter intulit, dicens, Et erant discipuli Joannis et Pharisaei jejunantes; et veniunt, et dicunt illi: Cur discipuli Joannis et Pharisaeorum jejunant, tui autem discipuli non jejunant? nisi quod iste putari potest addidisse Pharisaeos, quod simul cum discipulis Joannis hoc dixerint, cum Matthaeus tantum discipulos Joannis hoc dixisse perhibeat. Sed verba ipsa quae illos dixisse apud Marcum legitur, magis indicant alios hoc dixisse de aliis; id est, convivas qui aderant venisse ad Jesum, quia jejunabant discipuli Joannis et Pharisaei, et hoc ei de illis dixisse: ut quod ait, veniunt, non de ipsis dixerit, de quibus interposuerat, Et erant discipuli Joannis et Pharisaei jejunantes; sed cum isti essent jejunantes, veniunt illi, quos hoc movet, et dicunt illi, Cur discipuli Joannis et Pharisaeorum jejunant, tui autem non jejunant? Quod Lucas evidentius expressit, ita hoc idem intimans, cum dixisset quid eis responderit Dominus de vocatione peccatorum, tanquam aegrotorum: At illi, inquit, dixerunt ad eum, Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et Pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? Ergo et hic, sicut Marcus, alios de aliis hoc dixisse narravit. Unde ergo Matthaeus, Tunc accesserunt ad eum discipuli Joannis dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus? nisi quia et ipsi aderant, et omnes certatim, ut quisque poterat, hoc objecerunt: quorum sententia diverso loquendi modo, sed tamen a veritate non alieno, a tribus Evangelistis insinuata est.

63. Item illud de sponsi filiis, quia non jejunabunt quamdiu cum eis est sponsus, similiter interposuerunt Matthaeus et Marcus: nisi quod Marcus filios nuptiarum appellavit, quos ille sponsi; quod ad rem nihil interest. Filios quippe nuptiarum non tantum sponsi, sed etiam sponsae intelligimus. Eadem ergo est aperta sententia, non altera adversa. Lucas autem non ait, Numquid possunt filii sponsi jejunare? sed ait, Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? in quo et ipse ad aliud quiddam insinuandum, eamdem sententiam eleganter aperuit. Sic enim intelligitur eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes jejunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. Quod autem dixit Matthaeus, lugere; hoc Marcus et Lucas, jejunare: quia et ille postea, tunc jejunabunt, ait; non, tunc lugebunt. Verum illo verbo significavit de tali jejunio Dominum locutum, quod pertinet ad humilitatem tribulationis: ut illud alterum, quod pertinet ad gaudium mentis in spiritualia suspensae, atque ob hoc alienatae quodammodo a corporalibus cibis, posterioribus similitudinibus Dominus significasse intelligatur, de panno novo et de vino novo, id ostendens quod animalibus atque carnalibus circa corpus occupatis, et ob hoc veterem adhuc sensum trahentibus, hoc genus jejunii non congruat; quas similitudines et alii duo similiter explicarunt. Jam enim satis in promptu est nihil esse contrarium, si quid alius dicit, quod alius praetermittit, seu verbi, seu rei; dum vel ab eadem sententia non recedatur, vel quae forte alia ponitur, alii non adversetur.