|
5. Quos autem movet, quod alios progeneratores Matthaeus enumerat,
descendens a David usque ad Joseph (Matth. I, 1-16), alios
autem Lucas ascendens a Joseph usque ad David (Luc. III,
23-38), facile est, ut advertant duos patres habere potuisse
Joseph, unum a quo genitus, alterum a quo fuerit adoptatus .
Antiqua est enim consuetudo adoptandi etiam in illo populo Dei, ut
sibi filios facerent quos non ipsi genuissent. Nam excepto quod filia
Pharaonis Moysen adoptaverat (Exod. II, 10) (illa quippe
alienigena fuit), ipse Jacob nepotes suos ex Joseph natos, verbis
manifestissimis adoptavit dicens: Nunc itaque filii tui duo, qui
facti sunt tibi priusquam ad te venirem, mei sunt: Ephraem et
Manasse, tanquam Ruben et Simeon erunt mihi. Natos autem si
genueris postea, tibi erunt (Gen. XLVIII, 5, 6). Unde
etiam factum est ut duodecim tribus essent Israel, excepta tribu
Levi, quae templo serviebat; cum ea quippe tredecim fuerunt, cum
duodecim fuissent filii Jacob. Unde intelligitur Lucas patrem
Joseph, non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus, suscepisse in
Evangelio suo, cujus progenitores sursum versus commemoraret, donec
exiret ad David. Cum enim necesse sit, utroque evangelista vera
narrante, et Matthaeo scilicet et Luca, ut unus eorum ejus patris
originem tenuerit qui genuerat, alter ejus qui adoptaverat Joseph,
quem probabilius intelligimus adoptantis originem tenuisse, quam eum
qui noluit Joseph genitum dicere ab illo cujus eum filium esse
narrabat? Commodius enim filius ejus dictus est, a quo fuerat
adoptatus, quam diceretur ab illo genitus cujus carne non erat natus.
Matthaeus autem dicens, Abraham genuit Isaac, Isaac genuit
Jacob, atque ita in hoc verbo quod est, genuit, perseverans donec in
ultimo diceret, Jacob autem genuit Joseph; satis expressit ad eum
patrem se perduxisse ordinem generantium, a quo Joseph non adoptatus,
sed genitus erat.
6. Quanquam si etiam Lucas genitum diceret Joseph ab Heli, nec
sic nos hoc verbum perturbare deberet, ut aliud crederemus quam ab uno
evangelista gignentem, ab altero adoptantem patrem fuisse
commemoratum. Neque enim absurde quisque dicitur non carne, sed
charitate genuisse, quem filium sibi adoptaverit: aut vero etiam nos
quibus dedit Deus potestatem filios ejus fieri, de natura atque
substantia sua nos genuit, sicut unicum Filium, sed utique dilectione
adoptavit. Quo verbo Apostolus saepe uti non ob aliud intelligitur
(Rom. VIII, 15, et II, 4), nisi ad discernendum
Unigenitum ante omnem creaturam, per quem facta sunt omnia, qui solus
de substantia Patris natus est, secundum aequalitatem divinitatis hoc
omnino quod Pater: quem missum dicit ad suscipiendam carnem ex illo
genere, quo et nos secundum naturam nostram sumus, ut illo
participante mortalitatem nostram per dilectionem, nos efficeret
participes divinitatis suae per adoptionem. Ita enim dicit: Cum
autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex
muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut
adoptionem filiorum reciperemus (Galat. IV, 4, 5). Et tamen
dicimur etiam nati ex Deo, id est, accepta potestate ut filii ejus
efficiamur, qui jam homines eramus: efficiamur autem per gratiam, non
per naturam. Nam si per naturam filii essemus, nunquam aliud
fuissemus. Cum enim dixisset Joannes, Dedit eis potestatem Filios
Dei fieri, iis qui credunt in nomine ejus; secutus ait, Qui non ex
sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed
ex Deo nati sunt. Ita quos dixit accepta potestate factos Dei
filios, quod illa adoptio significat quam Paulus commemorat, eosdem
dixit natos ex Deo. Atque ut apertius ostenderet qua gratia factum
sit, Et Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis
(Joan. I, 12-14): tanquam diceret, Quid mirum si filii
Dei facti sunt cum caro essent, propter quos unicus caro factus est,
cum Verbum esset? Hac sane magna distantia, quia nos effecti filii
Dei mutamur in melius, ille autem Filius Dei cum filius hominis
factus esset, non est mutatus in deterius, sed assumpsit quod erat
inferius. Dicit et Jacobus: Voluntarie genuit nos verbo veritatis,
ut simus initium aliquod creaturae ejus (Jacobi I, 18). Ne
scilicet in eo quod ait, genuit, hoc nos fieri putaremus quod ipse
est, ideo principatum quemdam in creatura nobis hac adoptione concessum
satis ostendit.
7. Non ergo alienum esset a veritate, etiamsi Lucas ab illo esse
Joseph genitum diceret, a quo fuerat adoptatus. Etiam sic quippe
genuit eum, non ut homo esset, sed ut filius esset: sicut nos genuit
Deus, ut filii ejus simus, quos fecerat ut homines essemus. Unicum
autem genuit, non solum ut Filius esset, quod Pater non est; sed
etiam ut Deus esset, quod et Pater est. Sed plane si hoc verbo
etiam Lucas uteretur, omni modo esset ambiguum quis eorum adoptantem,
quis ex propria carne gignentem patrem commemorasset: quomodo etsi
neuter eorum diceret, genuit, sed et iste eum filium illius, et ille
illius diceret, nihilominus esset ambiguum quis eorum illum de quo
natus, quis illum a quo adoptatus erat commemorasset. Nunc vero cum
alter dicit, Jacob genuit Joseph; alter, Joseph qui fuit filius
Heli: etiam ipsa verborum differentia quid singuli suscepissent
eleganter intimaverunt. Sed hoc facile sane, ut dixi, posset
occurrere homini religioso, qui quodlibet aliud quaerendum potius
judicaret, quam evangelistam crederet esse mentitum; facile, inquam,
occurreret, ut videret quibus causis unus homo duos patres habere
potuerit: hoc et illis calumniosis occurreret, nisi litigare quam
considerare maluissent.
|
|
