|
Exegeticis opusculis, quae tomus hic tertius complectitur,
praefigendos curavimus libros de Doctrina Christiana, quorum
videlicet argumentum eo pertinet, ut ad sacrarum Scripturarum
intelligentiam et tractationem necessariis quibusdam documentis et
praeceptis imbuamur. Opus pro rei dignitate studiose elaboratum, nec
profecto indignum, cui locus in Bibliorum limine cum Hieronymianis
praefationibus concedatur. Id suscepto non ita pridem episcopatu,
sicuti ex Retractationum serie intelligimus, id est, sub Christi
annum trecentesimum nonagesimum septimum inchoaverat Augustinus, et
cum ad eam duntaxat libri tertii partem, cui numerica nota 36 nunc
praefigitur, perduxisset, impedire non potuit quo minus continuo
prodiret in publicum: quando quidem in libris contra Faustum,
circiter annum quadringentesimum conscriptis, locum ex eo quemdam de
Aegyptiis per Hebraeos Dei jussu exspoliatis commemorat in haec
verba: Quid praefiguraverit, jam in quibusdam libris, quos de
Doctrina Christiana praenotavi, quantum mihi tunc occurrit, me
recolo posuisse (Lib. 22, cont. Faust. c. 91). Postmodum
vero recognoscens opuscula sua, cum imperfectum illud comperisset,
prius absolvere voluit, quam ad alia retractanda gradum faceret:
tuncque non modo librum tertium complevit, sed etiam quartum adjecit,
anno a sua in Mauritaniam Caesareensem profectione circiter octavo,
id est Christi 426, aut 427, quemadmodum hic ad ejusdem quarti
libri caput vigesimum quartum observamus.
Librorum autem argumenta haec sunt. In primo quidem libro facta
operis partitione, suscipitur tractatio de rebus: quibus explicatis,
docetur Legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudinem ac finem
esse dilectionem rei qua fruendum est, et rei quae nobis cum ea re frui
potest, id est Dei et proximi.
In secundo libro de signis verbisque Scripturae sacrae disputatur.
Quoniam vero hujus sensus plerumque aut prae signorum ignorantia, aut
prae eorum ambiguitate non percipitur; ideo prolato in primis divinorum
Librorum canone, declarare pergit Augustinus quarumnam potissimum
linguarum peritia, quaenamve disciplinae ac scientiae conferant ad
illam signorum ignorantiam removendam. Ubi, data occasione, de
repudiandis superstitiosis artibus agit. Quemadmodum etiam animo
comparatus is esse debeat, qui operam studio Scripturarum navaturus
sit, declarat sub initium et ad finem libri.
In tertio libro transit S. Doctor ad considerationem ambiguitatis,
quae cum in propriis, tum in translatis signis occurrere potest:
discutit sedulo quibus ex fontibus oriatur isthaec ambiguitas, quave
ratione possit auferri. Hinc tradit regulas quibus dignoscatur an
locutio figurata sit; et si quidem figurata, quo pacto debeat
explicari. Tum ipsius Tichonii septem Regulas singulatim expendit.
Hactenus de investigando Scripturae sensu. Jam autem in quarto libro
tractat de disserendo, ibique partes et officia christiani oratoris
persequitur; cui sacrarum Litterarum auctores et doctores
ecclesiasticos imitandos proponit, ex eorum scriptis sanae eloquentiae
exempla in vario dicendi genere subjiciens. Postremo ipsum
ecclesiasten hortatur, ut in primis orationi det operam; et quod
verbis docet alios, id omnino vita et moribus exhibeat.
Hoc ipsum opus olim Angilbertus Corlbeiae Abbas in usum Ludovici
Francorum Regis, fratris Carolomani, describi curavit, uti
contestantur versus in Corbeiensis codicis fronte praefixi, in quibus
hi praeter alios leguntur:
|
Hunc Abbas humilis jussit fabricare libellum
Angilbertus enim vilis et exiguus:
Quem daret ille pio coelesti numine fulto
Hlodoico Regi, qui est pius atque humilis.
|
|
|
|
