|
Sextus abusionis gradus est, dominus sine virtute: quia nihil
proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat
virtutis rigorem. Sed hic virtutis rigor non tam exteriori
fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessaria est,
indiget, quam animi interiori fortitudine bonis moribus exerceri
debet: saepe enim dominandi virtus per animi negligentiam perditur,
sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur; qui dum per
severitatem judicii peccantes filios non coercuit, in eorum vindictam
Dominus velut consentienti non pepercit (I Reg. II,
27-36). Tria ergo necessaria hos qui dominantur habere oportet;
terrorem scilicet, et ordinationem, et amorem. Nisi enim ametur
dominus et metuatur, ordinatio illius constare minime poterit. Per
beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur: et per justas
vindictas, non propriae injuriae, sed legis Dei, studeat ut
metuatur. Propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo
adhaerere debet: qui illum in ducatum constituit, qui ad portandum
multorum onera ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim nisi
bene fixus firmetur, et alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo
pendet cito labitur; et ipse solutus a rigore suae firmitatis, cum
oneribus ad terram delabitur. Sic et princeps nisi suo Conditori
pertinaciter adhaeserit, et ipse, et omne quod continet, cito
deperit. Quidam namque per dominandi officium plus Deo
appropinquant, quidam imposito sibi dignitatis honore deteriores
fiunt. Moyses enim accepto populi ducatu, familiarius Dei
locutionibus utebatur (Exod. XXXIII, 11). Saül vero
filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inobedientiae
superbiam Deum offendit (I Reg. XV, 11). Rex Salomon
postquam patris sui David sedem obtinuit, Deus illum ultra omnes
mortales velut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere
donavit (III Reg. III, 12): e contrario vero Jeroboam
servus Salomonis, postquam regni domus David partem occupavit, ad
idolorum culturam decem tribus Israel, quae erant in parte Samariae,
divertit (Id. XII, 27-30). Per quae exempla evidenter
ostenditur, quosdam in sublimiori statu ad majorem perfectionem
crescere, quosdam vero per supercilium dominationis ad deteriora
defluere. Per quod utrumque intelligitur, eos qui ad meliora
conscendunt, per virtutem animi et Dei auxilium posse id facere; et
eos qui ad deteriora divertuntur, per mentis imbecillitatem pariter et
negligentiam errare. Unde et dominum absque virtute fieri non decet,
quam virtutem nullatenus sine Dei auxilio habet. Qui enim nulla
tuetur, si non habet fortitudinem animi, non valet id agere: quoniam
magna magnis infestationibus vel adversitatibus solent laborare. Omnis
igitur qui praeest, hoc primitus tota animi intentione procuret, ut
per omnia de Dei adjutorio omnino non dubitet. Si namque coeperit in
actibus suis auxiliatorem habere Dominum dominorum, nullus hominum
contemptui poterit habere ejus dominatum: Non enim est potestas nisi a
Deo (Rom. XIII, 1). Ipse enim elevat de stercore egenum,
et sedere facit cum principibus populi sui (Psal. CXII, 7):
et deponit potentes de sede, et exaltat humiles (Luc. I, 52),
ut subditus fiat omnis mundus Deo, et egeat omnis gloria Dei.
|
|