S. Aurelii Augustini Hipponensis Episcopi

DE FIDE RERUM QUAE NON VIDENTUR LIBER UNUS


ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM LIBRUM.

Augustino restituendum curavimus opusculum subsequens, quod quidem a Lovaniensibus Theologis abjudicatum ipsi, et amandatum in Appendicem fuerat, praefixa illa, quam ab Erasmo mutuati sunt, censura: Libellus hic ex diversis Augustini epistolis consarcinatus est, maxime quod ad sententias attinet. Addebat Erasmus, probabile videri opus esse Hugonis Victorini: quam ejus conjecturam refellit vel sola ejusdem libri scriptura in Gemmeticensi codice ante Hugonis aetatem exarata, et gerens in fronte nomen Augustini. Res etiam ac phrasis non Hugonem refert, sed prorsus Augustinum; qui postremo, quod Erasmum fugiebat, in Epistola 231, ad Darium comitem, post Frobenianam editionem reperta, et in Plantiniana Lovaniensium primum vulgata, suum esse Librum contestatur his verbis, n. 4: Misi et alios libros, quos non petisti, ne hoc tantummodo facerem quod petisti, de Fide rerum quae non videntur, de Patientia, de Continentia, de Providentia, et unum grandem de Fide et Spe et Charitate. Is haud dubie locus praeteriit etiam Bellarminum, qui Lovanienses secutus, hunc librum spuriis accensendum eo lubentius volebat, quod notatus non inveniatur in Retractationibus: libros tamen ipse nunc laudatos, de Patientia et de Continentia, quamvis nulla ibidem facta sit de illis mentio, pro genuinis habens, quia a Possidio et a Beda vulgato citantur. Haec nimirum opuscula ex iis sunt Tractatibus popularibus, qui Augustino, sicuti ad Quodvultdeum in epistola 224, n. 2, scribit, post absoluta jam duo de librorum suorum recensione volumina, retractandi cum Epistolis restabant. Nobiscum vero consentit Bernardus Vindingus in Critico Augustiniano; et titulum qui in editis praefixus erat, de Fide rerum invisibilium, emendandum haud immerito censet; quando de fide hic agitur, non earum tantummodo rerum quae corporeis oculis attingere nunquam licet, sed quarumdam etiam quae iis si praesentes exhiberentur, videri possent. Opusculum post annum 399, quo leges ab Honorio contra idola datae sunt, collocandum esse ex iis quae n. 10 de idolorum subversione leguntur, nemo non agnoscet.