|
26. Et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem. Cum
et lux nomen sit alicujus rei, et dies rursum, et tenebrae et nox
utrumque sit nomen, utrumque ita dici oportuit, nomina rebus imposita
esse, ut illa res cui nomen impositum est, utique alio quoque nomine,
non enim aliter poterat enuntiare . Et ita dictum est, Vocavit Deus
lucem diem, ut indifferenter etiam dici converse posset, Vocavit
Deus diem lucem, et vocavit noctem tenebras. Quid ei respondebimus,
si quis a nobis ita quaerit: Luci nomen impositum est dies, an diei
nomen impositum est lux? quia haec duo utique, in quantum ad res
significandas articulata voce enuntiantur, nomina sunt. Hoc modo
etiam de aliis duobus quaeri potest: Tenebris nomen impositum est
nox, an nocti impositum est nomen tenebrae? Et quidem, ut Scriptura
describit, manifestum est lucis nomen dictum esse diem, et tenebrarum
nomen dictum esse noctem. Quia cum diceret, Deus fecit lucem, et
divisit inter lucem et tenebras, nondum de vocabulis agebatur: postea
adhibita sunt vocabula, dies et nox; cum et illa sine dubio vocabula
sint, lux et tenebrae, res aliquas significantia, sicut dies et nox.
Ergo hoc ita accipiendum est, quia enuntiari aliter non posset res
quae nomen accepit, nisi aliquo nomine; an potius ista vocatio
accipienda est ipsa distinctio? Non enim omnis lux dies, aut omnes
tenebrae nox; sed lux et tenebrae certis inter se vicibus ordinatae
atque distinctae, diei et noctis nominibus appellantur. Omne quippe
vocabulum ad distinctionem valet. Unde etiam nomen quod rem notet,
appellatum est, quasi notamen. Notet autem, id est distinguat et
doctitanter ad discernendum adjuvet. Fortasse ergo ipsum divisisse
inter lucem et tenebras, hoc est vocasse lucem diem, et tenebras
noctem, ut hoc sit ordinasse ista quod vocasse. An ista vocabula
significare nobis volunt quam lucem dixerit, et quas tenebras; tanquam
si diceret, Fecit Deus lucem, et divisit inter lucem et tenebras;
lucem autem dico diem, et tenebras dico noctem: ne aliquam aliam lucem
intelligas, quae non sit dies; et ne aliquas alias tenebras
intelligas, quae non sint nox? Nam si omnis lux dies possit
intelligi, et omnes tenebrae noctis nomine censerentur, fortasse non
opus esset dicere, Et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit
noctem.
27. Item quaeri potest quem diem dicat, et quam noctem. Si istum
diem vult accipi quem solis ortus inchoat, et claudit occasus, et
istam noctem quae a solis occasu usque in ortum tenditur; non invenio
quomodo esse potuerint, antequam coeli luminaria facta essent. An
ipsa spatia horarum et temporum, etiam sine discrimine fulgoris atque
umbrae, jam ita vocari potuerunt? Et quomodo in illam lucem
rationalem, si haec significata est, aut sensualem cadit haec
vicissitudo, quae nomine diei et noctis significatur? An non secundum
quod evenit, sed secundum quod potest evenire, ista insinuata sunt;
quia et rationi potest error succedere, et sensui quaedam stoliditas?
|
|
