S. Aurelii Augustini Hipponensis Episcopi

DE GENESI AD LITTERAM LIBRI DUODECIM


ADMONITIO IN SUBSEQUENTES LIBROS.

Ecce jam tertiam in Genesim, vel quartam expositionem Augustini. Huic tractando sive tuendo contra Manichaeos libro, recenti adhuc tempore conversionis suae manum admoverat: sed in difficilioribus quibusque locis allegoricum sensum subjecisse contentus, praetermiserat litteralem; quem postea presbyter perscrutari aggressus, cum vires suas huic labori impares comperisset, opus imperfectum reliquit. Hinc sub annum quadringentesimum idem argumentum tractandum recepit episcopus: prius quidem secundum allegoriam in postremis tribus Confessionum libris; deinde vero ad litteram hoc in opere, deque ea re subsequentes duodecim libros confecit.

In iis historiam Geneseos ab exordio ad eum usque versiculum quo Adamus de Paradiso dimissus fuit, earrans, non praeterit ullum apicem, nihil quod non omni ratione verset penitiusque rimetur, nisi quod mysteria figurarum involucris obtecta explicare nequaquam studet: quippe qui nunc operae pretium in eo totum reponat, uti demonstret nihil Genesis historia contineri, quod ad litteram verum esse non possit, nihil quod rationi aut naturae rerum adversetur; ac si quid veluti superfluum et incongruum appareat, id mysticum credi oportere altiusque referri. Quaedam autem obiter in libro secundo, adversus Genethliacos; in libro quarto, de senarii numeri perfectione; in libro quinto, de scientia et providentia Dei; in libro sexto, de Adami corpore; in libro septimo, de anima, de qua rursum in libro decimo. Tum de casu angelorum, in libro undecimo; de Paradiso et de multiplici visionum genere in libro duodecimo, deque aliis rebus passim agit, ea quae certa sunt asserens et defendens, de incertis quaestiones et dubia movens. Opus impendio laudat Cassiodorus senator, in libro primo Institutionum, capite primo; Basiliique et Ambrosii in Genesim commentariis longe sublimius ducit.

Hisce libris in Retractationibus post opuscula quaedam sub annum quadringentesimum elaborata locum dedit Augustinus, ordine, ut ait, quo eos coepit, non quo perfecit. Nam illos quamvis efflagitarent amici, diu tamen apud se retinuit, ut ad limam identidem revocaret, ex epistola centesima quadragesima tertia, ad Marcellinum, versus finem anni quadringentesimi duodecimi data. Duodecimum librum citat in epistola centesima quinquagesima nona, ad Evodium, quam anno circiter quadringentesimo decimo quarto adscripsimus, ibique se totius operis emendationem, quo illud quam primum publici juris faciat, maturare significat: nondum tamen ediderat cum alteram ad Evodium, scilicet epistolam centesimam sexagesimam secundam scripsit, uti testatur numero secundo.