|
24. Quod antequam fieret, quo circuitu sibi potuerint tres dies
noctesque succedere, lucis quae primo facta est permanente natura, si
lux corporalis tunc facta intelligenda est, et invenire et explicare
difficile est. Nisi forte molem terrenam et aquosam, antequam esset
ab alterutro utrumque discretum, quod tertio die factum scribitur,
tenebras Deum appellasse quis dixerit, propter crassiorem
corpulentiam, quam lux penetrare non poterat, vel propter
obscurissimam umbram tantae molis, quam necesse est ut ex altera parte
habeat corpus, si ex aliqua parte lux fuerit. Ad quem locum enim
cujuslibet corporis moles lucem pervenire non sinit, in eo loco umbra
est: quoniam locus carens ea luce, qua illustraretur, nisi impediret
corpus oppositum, hoc totum est quod umbra dicitur. Quae si pro mole
corporis tam magna fuerit, ut occupet spatium terrae, quantum ex
altera parte dies occupat, nox vocatur. Neque enim omnes tenebrae
nox. Nam et in speluncis amplis, in quarum abdita lux irrumpere per
oppositam molem non sinitur, sunt utique tenebrae; quia lux non est
ibi, totumque spatium illud locus est carens luce: nec tamen tales
tenebrae acceperunt vocabulum noctis, sed illae quae in eam partem
terrae succedunt, unde removetur dies. Sicut non omnis lux dies
appellatur; nam et lunae lux est, et siderum, et lucernarum, et
coruscationum, et quarumque rerum ita fulgentium: sed illa lux
appellatur dies, cui nox praecedenti recedentique succedit.
25. Sed si primaria lux illa undique terrae molem circumfusa
contexerat, sive staret, sive circumiret, non erat ex qua parte
admitteret noctem sibi succedere; quia nusquam ipsa discedebat, ut ei
faceret locum. An ex una parte facta erat, ut ipsa circumiens, etiam
noctem ex alia parte consequenter circumire permitteret? Cum enim
totam terram adhuc aqua tegeret, nihil impediebat ut aquosa et globosa
moles ex una parte faceret diem lucis praesentia, ex alia noctem lucis
absentia, quae in eam partem succederet a tempore vespertino, ex qua
lux in aliam declinaret.
26. Quo ergo congregatae sunt aquae, si totam terram prius
occupaverant? illae scilicet quae detractae sunt, ut terra nudaretur,
in quam partem congregatae sunt? Si enim erat aliquid nudum terrae,
quo congregarentur, jam apparebat arida, nec totum abyssus occupabat.
Si autem totum texerant; quis erat locus quo colligerentur, ut terrae
ariditas appareret? Numquidnam in altum congregatae sunt, sicut fit
cum ad ventilandum in area messis trita subrigitur, et congesta in
aggerem nudat locum quem diffusa contexerat? Quis hoc dixerit, cum
viderat usquequaque campos maris aequabiliter fusos, qui etiam cum
aquae fluctuantis quidam velut montes eriguntur, sedatis rursus
tempestatibus complanantur? Et si qua littora nudantur latius, non
potest dici nulla esse alia terrarum spatia, quo accedat id quod
aliunde decedit, unde in cum locum ex quo recesserat, iterum accedat.
Cum autem totam omnino terram undosa natura cooperiret, quo cederet,
ut nudaret aliquas partes? An forte rarior aqua velut nebula terras
tegebat, quae congregatione spissata est, ut ex multis eas partibus,
in quibus arida posset apparere, nudaret? Quanquam et terra longe
lateque subsidens, potuit alias partes praebere concavas, quibus
confluentes et corruentes aquae reciperentur, et appareret arida ex his
partibus, unde humor abscederet.
27. Non est autem informis omni modo materies, ubi etiam nebulosa
species apparet:
|
|
