|
38. Ponamus enim in eo quod scriptum est, Dixit Deus, Fiat
lux; et facta est lux; alium sensisse lucem corporalem factam, et
alium spiritualem. Esse spiritualem lucem in creatura spirituali,
fides nostra non dubitat : esse autem lucem corporalem coelestem, aut
etiam supra coelum, vel ante coelum, cui succedere nox potuerit,
tamdiu non est contra fidem, donec veritate certissima refellatur.
Quod si factum fuerit, non hoc habebat divina Scriptura, sed hoc
senserat humana ignorantia. Si autem hoc verum esse certa ratio
demonstraverit, adhuc incertum erit utrum hoc in illis verbis sanctorum
Librorum scriptor sentiri voluerit, an aliud aliquid non minus verum.
Quod si caetera contextio sermonis non hoc eum voluisse probaverit,
non ideo falsum erit aliud, quod ipse intelligi voluit; sed et verum,
et quod utilius cognoscatur. Si autem contextio Scripturae hoc
voluisse intelligi scriptorem non repugnaverit, adhuc restabit quaerere
utrum et aliud non potuerit. Quod si et aliud potuisse invenerimus,
incertum erit quidnam eorum ille voluerit: et utrumque sentiri
voluisse, non inconvenienter creditur, si utrique sententiae certa
circumtantia suffragatur.
39. Plerumque enim accidit ut aliquid de terra, de coelo, de
caeteris mundi hujus elementis, de motu et conversione vel etiam
magnitudine et intervallis siderum, de certis defectibus solis ac
lunae, de circuitibus annorum et temporum, de naturis animalium,
fruticum, lapidum, atque hujusmodi caeteris, etiam non christianus
ita noverit, ut certissima ratione vel experientia teneat. Turpe est
autem nimis et perniciosum ac maxime cavendum, ut christianum de his
rebus quasi secundum christianas Litteras loquentem, ita delirare
quilibet infidelis audiat, ut, quemadmodum dicitur, toto coelo errare
conspiciens, risum tenere vix possit. Et non tam molestum est, quod
errans homo deridetur, sed quod auctores nostri ab eis qui foris sunt,
talia sensisse creduntur, et cum magno eorum exitio de quorum salute
satagimus, tanquam indocti reprehenduntur atque respuuntur. Cum enim
quemquam de numero Christianorum in ea re quam optime norunt, errare
deprehenderint, et vanam sententiam suam de nostris Libris asserere;
quo pacto illis Libris credituri sunt, de resurrectione mortuorum, et
de spe vitae aeternae, regnoque coelorum, quando de his rebus quas jam
experiri, vel indubitatis numeris percipere potuerunt, fallaciter
putaverint esse conscriptos? Quid enim molestiae tristitiaeque
ingerant prudentibus fratribus temerarii praesumptores, satis dici non
potest, cum si quando de prava et falsa opinione sua reprehendi, et
convinci coeperint ab eis qui nostrorum Librorum auctoritate non
tenentur, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima
falsitate dixerunt, eosdem Libros sanctos, unde id probent, proferre
conantur, vel etiam memoriter, quae ad testimonium valere
arbitrantur, multa inde verba pronuntiant, non intelligentes neque
quae loquuntur, neque de quibus affirmant (I Tim. I, 7).
|
|
