|
41. Denique Tertullianus, quia corpus esse animam credidit, non
ob aliud nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit, et ideo timuit
ne nihil esset, si corpus non esset, nec de Deo valuit aliter
sapere: qui sane quoniam acutus est, interdum contra opinionem suam
visa veritate superatur. Quid enim verius dicere potuit, quam id quod
ait quodam loco, Omne corporale passibile est (Tertull. in lib. de
Anima, cap. 7)? Debuit ergo mutare sententiam, qua paulo
superius dixerat etiam Deum corpus esse. Neque enim arbitror eum ita
desipuisse, ut etiam Dei naturam passibilem crederet, ut jam
Christus non in carne tantum, neque in carne et anima, sed in ipso
Verbo per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis esse
credatur: quod absit a corde christiano. Item cum animae etiam
colorem daret aerium ac lucidum, ventum est ad sensus quibus eam
membratim quasi corpus instruere conatus est, et ait: Hic erit homo
interior, alius exterior, dupliciter unus, habens et ille oculos et
aures suas, quibus populus Dominum audire et videre debuerat; habens
et caeteros artus, per quos et in cogitationibus utitur, et in somnis
fungitur (Ibid., cap. 9).
42. Ecce quibus auribus et quibus oculis debuit audire et videre
Deum populus, quibus anima in somnis fungitur: cum si ipsum
Tertullianum quisquam videret in somnis, nunquam se diceret ab eo
visum, et cum eo locutum, quem vicissim ipse non vidisset.
Postremo, si anima seipsam videt in somnis, cum, jacentibus utique
uno loco membris corporis sui, ipsa per varias imagines evagatur, quas
videt; quis eam vidit aliquando in somnis aerii coloris ac lucidi,
nisi forte ut caetera quae similiter falso videt? Nam et hoc potest
videre: sed absit ut eam talem, cum evigilaverit, credat; alioquin
quando se aliter viderit, quod magis crebrum est aut mutata erit anima
ejus, aut nec tunc animae videtur substantia, sed imago corporis
incorporea, quae miro modo sicut in cogitatione formatur. Quis enim
Aethiops non pene semper nigrum se vidit in somnis; aut si in alio
colore se vidit, non magis miratus est, si fuit cum illo memoria?
Aerio tamen colore ac lucido nescio utrum se unquam vidisset, si
nunquam istum legisset, vel audisset.
43. Quid, quod ducuntur homines talibus visis, et de Scripturis
nobis volunt praescribere, tale aliquid esse, non animam, sed ipsum
Deum, qualis figuraliter sanctorum spiritibus demonstratus est,
qualis etiam in sermone allegorico ponitur? similia quippe sunt illa
visa talibus dictis. Ac sic errant, constituentes in corde suo
simulacra vanae opinionis, nec intelligentes ita sanctos de suis visis
talibus judicasse, qualiter judicarent si talia divinitus in figuris
dicta legerent, vel audirent: sicut septem spicae et septem boves,
septem anni sunt (Gen. XLI, 26); sicut linteum quatuor lineis
alligatum, velut discus plenus variis animalibus, orbis terrarum est
cum omnibus gentibus (Act. X, 11): sic omnia caetera, et multo
magis quae de rebus incorporeis, corporalibus significantur non rebus,
sed imaginibus.
|
|
