|
19. Merito initium omnis peccati superbiam Scriptura definivit,
dicens: Initium omnis peccati superbia (Eccli. X, 15). Cui
testimonio non inconvenienter aptatur etiam illud quod Apostolus ait,
Radix omnium malorum est avaritia (I Tim. VI, 10); si
avaritiam generalem intelligamus, qua quisque appetit aliquid amplius
quam oportet, propter excellentiam suam, et quemdam propriae rei
amorem: cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellavit
privatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet.
Omnis enim privatio minuit. Unde itaque vult eminere superbia inde in
angustias egestatemque contruditur, cum ex communi ad proprium damnoso
sui amore redigitur. Specialis est autem avaritia, quae usitatius
appellatur amor pecuniae. Cujus nomine Apostolus per speciem genus
significans, universalem avaritiam volebat intelligi dicendo, Radix
omnium malorum est avaritia. Hac enim et diabolus cecidit, qui utique
non amavit pecuniam, sed propriam potestatem. Proinde perversus sui
amor privat sancta societate turgidum spiritum, eumque coarctat miseria
jam per iniquitatem satiari cupientem. Hinc alio loco cum dixisset,
Erunt enim homines seipsos amantes; continuo subjecit, amatores
pecuniae (II Tim. III, 2), ab illa generali avaritia cujus
superbia caput est, ad hanc specialem descendens quae propria hominum
est. Neque enim essent etiam homines amatores pecuniae, nisi eo se
putarent excellentiores, quo ditiores. Cui morbo contraria charitas
non quaerit quae sua sunt, id est non privata excellentia laetatur:
merito ergo et non inflatur (I Cor. XIII, 5, 4).
20. Hi duo amores, quorum alter sanctus est, alter immundus;
alter socialis, alter privatus; alter communi utilitati consulens
propter supernam societatem, alter etiam rem communem in potestatem
propriam redigens propter arrogantem dominationem; alter subditus,
alter aemulus Deo; alter tranquillus, alter turbulentus; alter
pacificus, alter seditiosus; alter veritatem laudibus errantium
praeferens, alter quoquo modo laudis avidus; alter amicalis , alter
invidus; alter hoc volens proximo quod sibi, alter subjicere proximum
sibi; alter propter proximi utilitatem regens proximum, alter propter
suam: praecesserunt in Angelis; alter in bonis, alter in malis; et
distinxerunt conditas in genere humano civitates duas, sub admirabili
et ineffabili providentia Dei, cuncta quae creata sunt administrantis
et ordinantis, alteram justorum, alteram iniquorum. Quarum etiam
quadam temporali commixtione peragitur saeculum, donec ultimo judicio
separentur, et altera conjuncta Angelis bonis in rege suo vitam
consequatur aeternam, altera conjuncta angelis malis in ignem cum rege
suo mittatur aeternum. De quibus duabus civitatibus latius fortasse
alio loco, si Dominus voluerit, disseremus.
|
|