|
1. Ab exordio Scripturae sanctae, quae inscribitur Genesis, donec
homo primus de paradiso dimissus est, undecim libris sive asserendo
atque defendendo quae certa nobis sunt, sive inquirendo et ambigendo de
incertis, quae potuimus, et sicut potuimus, disseruimus atque
conscripsimus; non tam praescribentes de rebus obscuris unicuique quid
sentiat, quam nos docendos in quibus dubitavimus ostendentes,
temeritatemque affirmandi amoventes a lectore, ubi non valuimus
praebere sententiae firmitatem : iste autem duodecimus liber ea jam
cura expeditus, qua nos pertractandus textus sacrarum Litterarum
occupabat, liberius atque prolixius versabit de paradiso quaestionem;
ne putemur evitasse, quod videtur Apostolus in tertio coelo insinuare
paradisum, ubi ait: Scio hominem in Christo ante annos
quatuordecim, sive in corpore nescio, sive extra corpus nescio, Deus
scit, raptum ejusmodi usque in tertium coelum: et scio ejusmodi
hominem sive in corpore sive extra corpus nescio, Deus scit, quia
raptus est in paradisum, et audivit ineffabilia verba, quae non licet
homini loqui (II Cor. XII, 2 4).
2. In his verbis primum quaeri solet, quid dicat tertium coelum:
deinde, utrum illic intelligi voluerit paradisum, an posteaquam raptus
est in tertium coelum, raptum esse et in paradisum, ubicumque sit
paradisus; non ut hoc fuerit rapi in tertium coelum quod in paradisum,
sed prius in tertium coelum, et post inde in paradisum. Et hoc sic
ambiguum est, ut non mihi videatur posse dissolvi, nisi aliquis non ex
praesentibus Apostoli verbis, sed ex aliis forte Scripturarum locis,
vel ratione perspicua, inveniat aliquid, quo doceat sive in tertio
coelo esse paradisum, sive non esse, cum et ipsum tertium coelum quid
sit non liquido appareat, utrum in rebus corporalibus, an forte in
spiritualibus intelligendum sit. Posset quidem dici nonnisi in locum
aliquem corporalem hominem rapi potuisse cum corpore; sed quia et hoc
ita posuit ut nescire se dixerit, utrum in corpore, an extra corpus
raptus sit, quis audeat dicere se scire quod se nescire Apostolus
dixit? Verumtamen si neque spiritus sine corpore ad loca corporalia
rapi potest, nec corpus ad spiritualia, haec ipsa dubitatio ejus velut
cogit intelligi (siquidem de seipso haec eum scripsisse nemo
ambigit), tale fuisse illud quo raptus est, quod utrum corporale an
spirituale esset, dignosci discernique non posset.
|
|