|
16. Haec sunt tria genera visionum, de quibus et in superioribus
libris aliquid diximus, sicut res postulare videbatur, non tamen eorum
numerum commemoravimus; et nunc breviter eis insinuatis, quoniam
suscepta quaestio flagitat ut de his aliquanto uberius disseramus,
debemus ea certis et congruis signare nominibus, ne assidue
circumloquendo moras faciamus. Primum ergo appellemus corporale, quia
per corpus percipitur et corporis sensibus exhibetur. Secundum
spirituale; quidquid enim corpus non est et tamen aliquid est, jam
recte spiritus dicitur: et utique non est corpus, quamvis corpori
similis sit, imago absentis corporis, nec ille ipse obtutus quo
cernitur. Tertium vero intellectuale, ab intellectu; quia mentale,
a mente, ipsa vocabuli novitate nimis absurdum est, ut dicamus.
17. Horum vocabulorum rationem si subtilius reddam, et prolixior et
perplexior sermo erit, cum hoc vel nulla, vel certe non tanta
necessitas exigat. Satis est ergo scire corporale aliquid vel proprie
dici, cum de corporibus agitur, vel etiam translato vocabulo, sicut
dictum est, Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis
corporaliter. Neque enim divinitas corpus est, sed quia sacramenta
Veteris Testamenti appellat umbras futuri, propter umbrarum
comparationem corporaliter dixit habitare in Christo plenitudinem
divinitatis, quod in illo impleantur omnia, quae in illis umbris
figurata sunt, ac sic quodammodo umbrarum illarum ipse sit corpus
(Coloss. II, 9, 17), hoc est figurarum et significationum
illarum ipse sit veritas. Sicut ergo ipsae figurae significative,
translato utique vocabulo, non proprie dictae sunt umbrae; ita et quod
ait plenitudinem divinitatis corporaliter habitare, translato verbo
usus est.
18. Spirituale autem pluribus modis dicitur. Nam et corpus, quod
futurum est in resurrectione sanctorum, spirituale appellat
Apostolus, ubi ait, Seminatur corpus animale, resurget corpus
spirituale (I Cor. XV, 44); eo quod miris modis ad omnem
facilitatem et incorruptionem spiritui subdatur, et sine ulla
indigentia corporalium alimentorum solo vivificetur spiritu, non quod
incorpoream substantiam sit habiturum: neque enim et hoc corpus, quale
nunc habemus, animae habet substantiam, et hoc est quod anima, quia
dictum est animale. Item spiritus dicitur, vel aer iste, vel flatus
ejus, id est motus ejus, sicut dictum est: Ignis, grando, nix,
glacies, spiritus tempestatis (Psal. CXLVIII, 8).
Dicitur etiam spiritus anima, sive pecoris, sive hominis, sicut
scriptum est: Et quis scit, spiritus filiorum hominis si ascendat
ipse sursum, et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram
(Eccle. III, 21)? Dicitur spiritus et ipsa mens rationalis,
ubi est quidam tanquam oculus animae, ad quem pertinet imago et agnitio
Dei. Unde dicit Apostolus, Renovamini spiritu mentis vestrae, et
induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est (Ephes. IV,
23, 24); cum et alibi dicat de interiore homine, Qui renovatur
in agnitione Dei, secundum imaginem ejus qui creavit eum (Coloss.
III, 10). Item cum dixisset, Igitur ipse ego mente servio
legi Dei, carne autem legi peccati (Rom. VII, 25); alio
loco eamdem sententiam commemorans, Caro, inquit, concupiscit
adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, ut non ea quae vultis
faciatis (Galat. V, 17), quam dixit mentem, hanc etiam
spiritum appellavit. Dicitur spiritus etiam Deus, sicut ait Dominus
in Evangelio: Spiritus est Deus, et eos qui adorant eum, in
spiritu et veritate oportet adorare (Joan. IV, 24).
|
|
