|
16. Quid sibi ergo vult in caeteris illa repetitio? An eo modo
demonstratur primo die, quo lux facta est, conditionem spiritualis et
intellectualis creaturae lucis appellatione intimari; in qua natura
intelliguntur omnes Angeli sancti atque Virtutes: et propterea non
repetivit factum posteaquam dixit, Facta est lux; quia non primo
cognovit rationalis creatura conformationem suam, ac deinde formata
est; sed in ipsa sua conformatione cognovit, hoc est illustratione
veritatis, ad quam conversa formata est: caetera vero quae infra sunt
ita creantur, ut prius fiant in cognitione rationalis creaturae, ac
deinde in genere suo? Quapropter lucis conditio prius est in Verbo
Dei secundum rationem, qua condita est, hoc est in coaeterna Patri
Sapientia; ac deinde in ipsa lucis conditione secundum naturam, qua
condita est: illic non facta, sed genita; hic vero facta, quia ex
informitate formata: et ideo dixit Deus, Fiat lux, et facta est
lux; ut quod ibi erat in Verbo, hic esset in opere. Conditio vero
coeli prius erat in Verbo Dei secundum genitam Sapientiam; deinde
facta est in creatura spirituali, hoc est in cognitione Angelorum
secundum creatam in illis sapientiam: deinde coelum factum est, ut
esset etiam ipsa coeli creatura in genere proprio. Sic et discretio
vel species aquarum atque terrarum, sic naturae lignorum et herbarum,
sic luminaria coeli, sic animantia orta ex aquis ac terra.
17. Neque enim sicut pecora, solo sensu corporis, vident Angeli
haec sensibilia; sed si quo sensu tali utuntur, agnoscunt ea potius,
quae melius noverunt interius in ipso Dei Verbo, a quo illuminantur
ut sapienter vivant: cum sit in eis lux quae primo facta est, si lucem
spiritualem in illo die factam intelligamus. Quemadmodum ergo ratio
qua creatura conditur, prior est in Verbo Dei quam ipsa creatura quae
conditur: sic et ejusdem rationis cognitio prius fit in creatura
intellectuali, quae peccato tenebrata non est; ac deinde ipsa conditio
creaturae . Neque enim sicut nos ad percipiendam sapientiam
proficiebant Angeli, ut invisibilia Dei, per ea quae facta sunt,
intellecta conspicerent (Rom. I, 20), qui ex quo creati sunt,
ipsa Verbi aeternitate sancta et pia contemplatione perfruuntur; atque
inde ista despicientes, secundum id quod intus vident, vel recte facta
approbant, vel peccata improbant.
18. Nec mirum est quod sanctis Angelis suis, in prima lucis
conditione formatis, prius Deus ostendebat quod erat deinceps
creaturus. Neque enim intellectum Dei nossent, nisi quantum ipse
monstrasset. Quis enim cognovit intellectum Domini? Aut quis
consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur
ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Id.
XI, 34-36). Ex ipso ergo discebant Angeli, cum in eis
fieret cognitio creaturae deinceps faciendae, ac deinde fieret in
genere proprio.
19. Quapropter, jam luce facta, in qua intelligimus ab aeterna
luce formatam rationalem creaturam, cum in caeteris creandis rebus
audimus, Et dixit Deus, Fiat; intelligamus ad aeternitatem Verbi
Dei recurrentem Scripturae intentionem. Cum vero audimus, Et sic
est factum; intelligamus in creatura intellectuali factam cognitionem
rationis, quae in Verbo Dei est, condendae creaturae, ut in ea
natura prius quodam modo facta sit, quae anteriore quodam motu in ipso
Dei Verbo prior faciendam esse cognovit: ut postremo, cum audimus
repeti ac dici quod Fecit Deus, jam intelligamus in suo genere fieri
ipsam creaturam. Porro cum audimus, Et vidit Deus quia bonum est,
intelligamus benignitati Dei placuisse quod factum est, ut pro modo
sui generis maneret quod placuit ut fieret, cum Spiritus Dei
superferebatur super aquam.
|
|
