|
51. Sed si omnia mens simul angelica potest, quae singillatim per
ordinem connexarum causarum sermo distinguit; numquid etiam quae
fiebant, velut ipsum firmamentum, velut aquarum congregatio,
speciesque terrarum nudata, velut fruticum et arborum germinatio,
luminarium et siderum conformatio, aquatilia terrestriaque animantia
simul omnia facta sunt? annon potius per intervalla temporum secundum
praefinitos dies? An forte non sicut ea secundum motus eorum naturales
nunc experimur, ita etiam cum primitus instituta sunt cogitare
debemus; sed secundum mirabilem atque ineffabilem virtutem Sapientiae
Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia
suaviter (Sap. VIII, 1)? Neque enim et ipsa gradibus
attingit, aut tanquam gressibus pervenit. Quapropter quam facilis ei
efficacissimus motus est, tam facile Deus condidit omnia; quoniam per
illam sunt condita: ut hoc quod nunc videmus temporalibus intervallis
ea moveri ad peragenda quae suo cuique generi competunt, ex illis
insitis rationibus veniat, quas tanquam seminaliter sparsit Deus in
ictu condendi, cum dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt
(Psal. XXXII, 9).
52. Non itaque tarde institutum est, ut essent tarda quae tarda
sunt; nec ea mora condita sunt saecula, qua transcurrunt. Hos enim
numeros tempora peragunt, quos cum crearentur, non temporaliter
acceperunt. Alioquin si rerum naturales motiones, dierumque istorum,
quos novimus, usitata spatia, cum haec primitus Verbo Dei facta
sunt, cogitemus; non uno die opus erat, sed pluribus, ut ea quae
radicibus pullulant, terramque vestiunt, subter primitus germinarent;
deinde certo numero dierum pro suo quaeque genere in auras erumperent,
etiam si hoc usque fieret, quod de creata natura eorum die uno, id est
tertio, factum Scriptura narravit. Deinde quot diebus opus erat, ut
aves volarent, si a suis primordiis existentes, ad plumas et pennas
per naturae suae numeros pervenerunt? An forte ova tantum creata
erant, cum quinto die dictum est quod ejecerint aquae omne volatile
pennatum secundum suum genus? Aut si propterea recte hoc dici potuit,
quia in illo humore ovorum jam erant omnia, quae per numeros certos
dierum coalescunt, et explicantur quodammodo, quia inerant jam ipsae
numerosae rationes incorporaliter corporeis rebus intextae; cur non et
ante ova idipsum recte dici potuerit, cum jam eaedem rationes in
elemento humido fierent, quibus alites per temporales sui cujusque
generis moras oriri et perfici possent? De quo enim Creatore
Scriptura ista narravit, quod sex diebus consummaverit omnia opera
sua, de illo alibi non utique dissonanter scriptum est, quod creaverit
omnia simul (Eccli. XVIII, 1). Ac per hoc et istos dies sex
vel septem, vel potius unum sexies septiesve repetitum simul fecit,
qui fecit omnia simul. Quid ergo opus erat sex dies tam distincte
dispositeque narrari? Quia scilicet ii qui non possunt videre quod
dictum est, Creavit omnia simul, nisi cum eis sermo tardius incedat;
ad id quo eos ducit, pervenire non possunt.
|
|
