|
53. Quomodo ergo dicimus sexies repetitam lucis illius praesentiam
per angelicam cognitionem a vespera ad mane; cum ipsa tria simul, id
est et diem et vesperam et mane, semel ei habere suffecerit: cum simul
universam creaturam, sicut simul facta est, et in primis atque
incommutabilibus rationibus, per quas condita est, contemplaretur
propter diem, et in ejus ipsius natura cognosceret propter vesperam,
et Creatorem ex ipsa etiam inferiore cognitione propter mane laudaret?
Aut quomodo praecedebat mane, ut in Verbo cognosceret quid esset Deo
postea faciendum, idipsum etiam consequenter vespere cognitura, si
prius et posterius nihil factum est, quia simul omnia facta sunt? Imo
vero et prius atque posterius per sex dies quae commemorata sunt facta
sunt, et simul omnia facta sunt: quia et haec Scriptura, quae per
memoratos dies narrat opera Dei, et illa quae simul eum dicit fecisse
omnia, verax est; et utraque una est, quia uno Spiritu veritatis
inspirante conscripta est.
54. Sed in his rebus, in quibus quid prius sit vel posterius,
intervalla temporum non demonstrant, quamvis utrumque dici possit, id
est simul, et prius et posterius, facilius tamen intelligitur quod
dicitur simul, quam quod prius atque posterius: velut cum solem
intuemur orientem, certe manifestum est quod ad eum acies nostra
pervenire non posset, nisi transiret totum aeris coelique spatium,
quod inter nos et ipsum est; hoc autem cujus longinquitatis sit, quis
aestimare sufficiat? Nec utique perveniret eadem acies vel radius
oculorum nostrorum ad transeundum aerem qui est super mare, nisi prius
transisset eum qui est super terram, in qualibet mediterranea regione
simus, ab eo loco ubi sumus usque ad littus maris. Deinde si ad
eamdem lineam contuitus nostri adhuc post mare terrae adjacent, eum
quoque aerem qui super illas transmarinas terras est, transire acies
nostra non potest, nisi prius peracto spatio aeris illius qui super
mare quod prius occurrit, extenditur. Faciamus jam post illas
transmarinas terras nonnisi Oceanum remanere; numquid et aerem qui
super Oceanum diffunditur, potest transire acies nostra, nisi prius
transierit quidquid aeris citra Oceanum supra terram est? Oceani
autem magnitudo incomparabilis perhibetur; sed quantacumque sit, prius
oportet aerem qui supra est, transeant radii nostrorum oculorum; et
postea quidquid ultra est; tum demum ad solem perveniant, quem
videmus. Num igitur quia toties hic diximus, Prius, et postea,
ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? Si enim clausis
oculis faciem contra visuri solem ponamus, nonne mox ut eos
aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos invenisse, quam illuc eam
perduxisse putabimus; ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse
videantur, quam illa quo intenderat pervenisse ? Et certe iste
corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris, et tam longe
posita tanta celeritate contingens, ut aestimari compararique non
possit. Nempe hic et illa omnia tam ampla immensaque spatia simul uno
ictu transiri manifestum est, et quod prius posteriusque transeatur,
nihilo minus certum est.
55. Merito resurrectionis nostrae celeritatem cum exprimere vellet
Apostolus, in ictu oculi dixit fieri (I Cor. XV, 52).
Neque enim aliquid in rerum corporearum motibus vel ictibus potest
celerius inveniri. Quod si oculorum carnalium acies celeritate tantum
potest, quid mentis acies vel humanae? quanto magis angelicae? Quid
jam de ipsius summae Dei Sapientiae celeritate dicatur, quae attingit
ubique propter suam munditiem, et nihil inquinatum in eam incurrit
(Sap. VII, 24)? In his ergo quae simul facta sunt, nemo
videt quid prius posteriusve fieri debuerit, nisi in illa Sapientia,
per quam facta sunt omnia per ordinem simul.
|
|
