|
1. Hic est liber creaturae coeli et terrae, cum factus est dies,
fecit Deus coelum et terram, et omne viride agri, antequam esset
super terram, et omne fenum agri, antequam exortum est. Non enim
pluerat super terram Deus: et homo non erat qui operaretur terram.
Fons autem ascendebat de terra, et irrigabat omnem faciem terrae.
Nunc certe firmior fit illa sententia qua intelligitur unum diem
fecisse Deum, unde jam illi sex vel septem dies unius hujus
repetitione numerari potuerint; quandoquidem apertius sancta Scriptura
jam dicit, concludens quodammodo cuncta quae ab initio usque ad hunc
locum dixerat, atque infert, Hic est liber creaturae vel facturae
coeli et terrae, cum factus est dies. Neque enim quisquam dicturus
est coelum et terram hic ita commemorata, sicut dictum erat antequam
conditus insinuaretur dies, In principio fecit Deus coelum et terram
(Gen. I, 1). Illud enim si eo modo intelligitur, ut aliquid
Deus fecerit sine die, priusquam faceret diem, qua ratione id possit
accipi, suo loco dixi, quod dicendum putavi, nulli intercludens
melius intelligendi licentiam. Nunc autem, Hic est, inquit, liber
creaturae coeli et terrae, cum factus est dies: satis, ut opinor,
ostendens, non hic se ita commemorasse coelum et terram, sicut in
principio antequam feret dies, cum tenebrae essent super abyssum; sed
quomodo factum est coelum et terra, cum factus est dies, id est jam
formatis atque distinctis partibus et generibus rerum, quibus universa
creatura disposita atque composita reddit hanc speciem quae mundus
vocatur.
2. Illud hic ergo coelum commemoratum est, quod cum creasset Deus,
firmamentum vocavit, cum omnibus quae in illo sunt; et ea terra, quae
cum abysso imum obtinet locum, cum omnibus quae in ea sunt. Sequitur
enim et adjungit, Fecit Deus coelum et terram; ut coeli et terrae
nomine et praemisso antequam factum diem commemoraret, et repetito cum
commemorasset, non sinat suspicari, ita se nunc coelum et terram
nominasse, sicut in principio antequam esset creatus dies. Sic enim
verba contexuit, Hic est liber creaturae coeli et terrae, cum factus
est dies, fecit Deus coelum et terram: ut si quisquam velit sic
intelligere quod superius positum est, liber creaturae coeli et
terrae, quemadmodum dictum est, In principio fecit Deus coelum et
terram, priusquam conderet diem, quia prius et hic commemorata sunt
coelum et terra, et postea factus dies; corrigatur subsequentibus
verbis: quia et post commemoratum factum diem, rursus coeli et terrae
nomen adjunctum est.
3. Quamquam et hoc quod positum est, cum, et sic adjunctum, factus
est dies, cuivis contentioso extorqueat alium esse intellectum non
posse. Si enim ita esset interpositum, ut diceretur. Hic est liber
creaturae coeli et terrae, factus est dies, fecit Deus coelum et
terram; quisquam forte arbitraretur librum creaturae coeli et terrae
sic appellatum, quomodo appellatum est in principio coelum et terra,
ante conditum diem; ac deinde subjunctum, factus est dies, sicut ibi
postea narratum est, quod Deus fecerit diem: inde continuo rursus
dictum, Fecit Deus coelum et terram, tanquam sic jam quemadmodum
haec facta sunt post conditum diem. Sed quia ita interpositum est ut
diceretur, cum factus est dies; sive hoc superioribus verbis
connectas, ut sit una sententia, Hic est liber creaturae coeli et
terrae cum factus est dies; sive inferioribus, ut item hoc modo sit
plena sententia, Cum factus est dies, fecit Deus coelum et terram:
procul dubio cogit eo modo se intelligi coelum et terram commemorasse,
quomodo facta sunt, cum factus est dies. Deinde cum dictum esset,
Fecit Deus coelum et terram; additum est, et omne viride agri: quae
certe manifestum est tertio die facta. Unde liquidius apparet eumdem
illum esse unum diem quem fecit Deus, quo repetito, factus est et
secundus, et tertius, et caeteri usque ad septimum diem.
|
|
