|
20. Jam ergo videamus quomodo eum fecerit Deus, primum de terra
corpus ejus; post etiam de anima videbimus, si quid valebimus. Quod
enim manibus corporalibus Deus de limo finxerit hominem, nimium
puerilis cogitatio est, ita ut si hoc Scriptura dixisset, magis eum
qui scripsit translato verbo usum credere deberemus, quam Deum talibus
membrorum lineamentis determinatum qualia videmus in corporibus
nostris. Dictum est enim, Manus tua gentes disperdidit (Psal.
XLIII, 3); et, Eduxisti populum tuum in manu forti et brachio
excelso (Psal. CXXXV, 11, 12); sed pro potestate et
virtute Dei positum hujus membri nomen quis usque adeo desipit, ut non
intelligat?
21. Nec illud audiendum est, quod nonnulli putant, ideo praecipuum
Dei opus esse hominem, quia caetera dixit, et facta sunt; hunc autem
ipse fecit: sed ideo potius, quia hunc ad imaginem suam fecit. Nam
illa quae dixit et facta sunt, ideo sic scriptum est (Psal.
CXLVIII, 5), quia per Verbum ejus facta sunt, sicut per
hominem hominibus dici potuit verbis, quae temporaliter cogitantur, et
voce proferuntur. Non sic autem loquitur Deus, nisi cum per
corporalem creaturam loquitur, sicut Abrahae, sicut Moysi, sicut
per nubem de Filio suo. Ante vero omnem creaturam, ut esset ipsa
creatura, eo Verbo dictum est, quod in principio erat Deus apud
Deum: et quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est
nihil (Joan. I, 1, 3), utique et homo per ipsum factus est.
Certe enim coelum verbo fecit, quia dixit et factum est: scriptum est
tamen, Et opera manuum tuarum sunt coeli (Psal. CI, 26). Et
de hoc imo quasi fundo mundi scriptum est: Quoniam ipsius est mare,
et ipse fecit illud, et aridam manus ejus finxerunt (Psal.
XCIV, 5). Non igitur hoc in honorem hominis deputetur, velut
caetera Deus dixerit, et facta sint, hunc autem ipse fecerit; aut
verbo caetera, hunc autem manibus fecerit. Sed hoc excellit in
homine, quia Deus ad imaginem suam hominem fecit, propter hoc quod ei
dedit mentem intellectualem, qua praestat pecoribus; unde jam
superiore loco disseruimus. In quo honore positus, si non
intellexerit, ut bene agat, eisdem ipsis pecoribus quibus praelatus
est comparabitur. Sic etenim scriptum est: Homo in honore positus
non intellexit; comparatus est pecoribus insensatis, et similis factus
est eis (Psal. XLVIII, 13). Nam et pecora Deus fecit,
sed non ad imaginem suam.
22. Nec dicendum est, Hominem ipse fecit, pecora vero jussit, et
facta sunt: et hunc enim et illa per Verbum suum fecit, per quod
facta sunt omnia (Joan. I, 3). Sed quia idem Verbum et
Sapientia et Virtus ejus est; dicitur et manus ejus, non visibile
membrum, sed efficiendi potentia. Nam haec eadem Scriptura quae
dicit quod Deus hominem de limo terrae finxerit, dicit etiam quod
bestias agri de terra finxerit, quando eas cum volatilibus coeli ad
Adam adduxit, ut videret quid ea vocaret. Sic enim scriptum est:
Et finxit Deus adhuc de terra omnes bestias (Gen. I, 25). Si
ergo et hominem de terra et bestias de terra ipse formavit, quid habet
homo excellentius in hac re, nisi quod ipse ad imaginem Dei creatus
est? Nec tamen hoc secundum corpus, sed secundum intellectum mentis,
de quo post loquemur. Quanquam et in ipso corpore habeat quamdam
proprietatem quae hoc indicet, quod erecta statura factus est, ut hoc
ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, velut pecora, quorum
voluptas omnis ex terra est, unde in alvum cuncta prona atque prostrata
sunt. Congruit ergo et corpus ejus animae rationali, non secundum
lineamenta figurasque membrorum, sed potius secundum id quod in coelum
erectum est, ad intuenda quae in corpore ipsius mundi superna sunt:
sicut anima rationalis in ea debet erigi, quae in spiritualibus natura
maxime excellunt, ut quae sursum sunt sapiat, non quae super terram
(Coloss. III, 2).
|
|
