|
31. Nec fieri potest ut voluntas propria non grandi ruinae pondere
super hominem cadat, si eam voluntati superioris extollendo praeponat.
Hoc expertus est homo contemnens praeceptum Dei, et hoc experimento
didicit quid interesset inter bonum et malum, bonum scilicet
obedientiae, malum autem inobedientiae, id est, superbiae et
contumaciae, perversae imitationis Dei et noxiae libertatis. Hoc
autem in quo ligno accidere potuit, ex ipsa re, ut jam supra dictum
est, nomen accepit (Cap. 6). Malum enim nisi experimento non
sentiremus, quia nullum esset, si non fecissemus. Neque enim ulla
natura mali est, sed amissio boni hoc nomen accepit. Bonum quippe
incommutabile Deus est: homo autem quantum ad ejus naturam, in qua
eum Deus condidit, pertinet, bonum est quidem, sed non incommutabile
ut Deus. Mutabile autem bonum, quod est post incommutabile bonum,
melius bonum fit, cum bono incommutabili adhaeserit, amando atque
serviendo rationali et propria voluntate. Ideo quippe et haec magni
boni natura est, quia et hoc accepit, ut possit summi boni adhaerere
naturae. Quod si noluerit, bono se privat, et hoc ei malum est,
unde per justitiam Dei etiam cruciatus consequitur. Quid enim tam
iniquum, quam ut bene sit desertori boni? Neque ullo modo fieri
potest ut ita sit: sed aliquando amissi superioris boni non sentitur
malum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. Sed divina
justitia est ut qui voluntate amisit quod amare debuit, amittat cum
dolore quod amavit, dum naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim
est bonum quod dolet amissum bonum: nam nisi aliquod bonum remansisset
in natura, nullus boni amissi dolor esset in poena.
32. Cui autem sine mali experimento placet bonum, id est, ut
antequam boni amissionem sentiat, eligat tenere ne amittat, super
omnes homines praedicandus est. Sed hoc nisi cujusdam singularis
laudis esset, non illi puero tribueretur, qui ex genere Israel factus
Emmanuel nobiscum Deus (Matth. I, 23), reconciliavit nos
Deo, hominum et Dei homo mediator (I Tim. II, 5), Verbum
apud Deum, caro apud nos (Joan. I, 1, 14), Verbum caro
inter Deum et nos. De illo quippe propheta dicit, Priusquam sciat
puer bonum aut malum, contemnet malitiam, ut eligat bonum (Isai.
VII, 16, sec. LXX). Quomodo quod nescit, aut contemnit
aut eligit, nisi quia haec duo sciuntur aliter per prudentiam boni,
aliter per experientiam mali? Per prudentiam boni malum scitur, etsi
non sentitur. Tenetur enim bonum, ne amissione ejus sentiatur malum.
Item per experientiam mali scitur bonum; quoniam quid amiserit,
sentit, cui de bono amisso male fuerit. Priusquam sciret ergo puer
per experientiam, aut bonum quo careret, aut malum quod boni amissione
sentiret, contempsit malum ut eligeret bonum, id est, noluit amittere
quod habebat, ne sentiret amittendo quod amittere non debebat.
Singulare exemplum obedientiae; quippe qui non venit facere voluntatem
suam, sed ejus voluntatem a quo missus est (Joan. VI, 38):
non sicut ille qui elegit facere voluntatem suam, non ejus a quo factus
est. Merito sicut per unius inobedientiam peccatores constituti sunt
multi, ita per unius obedientiam justi constituuntur multi (Rom.
V, 19); quia sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo
omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 22).
|
|
