|
9. Sic et Sapientia, idem ipse Christus, lignum vitae est in
paradiso spirituali, quo misit de cruce latronem (Luc. XXIII,
43): creatum est autem, quod eam significaret, lignum vitae etiam
in paradiso corporali; quia hoc illa Scriptura dixit, quae res suis
temporibus gestas narrans, et hominem corporaliter factum, et in
corpore viventem ibi constitutum esse narravit. Aut si quisquam putat
animas, cum a corpore excesserint, locis corporaliter visibilibus
contineri, cum sint sine corpore, asserat sententiam suam: non
deerunt qui sic faveant, ut illum etiam divitem sitientem in loco
utique corporali fuisse contendant, ipsamque animam omnino esse
corpoream, propter arentem linguam et stillam aquae de Lazari digito
concupitam (Id. XVI, 24), pronuntiare non dubitent, cum
quibus ego de tam magna quaestione nulla temeritate confligo. Melius
est enim dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Illum
quippe divitem in ardore poenarum et illum pauperem in refrigerio
gaudiorum intelligendos esse non dubito. Sed quomodo intelligenda sit
illa flamma inferni, ille sinus Abrahae, illa lingua divitis, ille
digitus pauperis, illa sitis tormenti, illa stilla refrigerii, vix
fortasse a mansuete quaerentibus, a contentiose autem certantibus
nunquam invenitur. Cito sane respondendum est, ne nos profunda ista
quaestio, et multis sermonibus indigens tardet, Si corporalibus locis
animae continentur, etiam exutae corporibus; potuit ille latro in eum
introduci paradisum, ubi fuerat corpus primi hominis; ut aptiore
Scripturarum loco, si ulla necessitas flagitaverit, etiam de hac re
quid vel quaeramus vel arbitremur, utcumque promamus.
10. Nunc vero, quod sapientia non sit corpus, et ideo nec lignum,
nec dubito, nec dubitari a quoquam puto: potuisse autem per lignum,
id est, per corpoream creaturam, tanquam sacramento quodam significari
sapientiam in paradiso corporali, ille credendum non existimat, qui
vel tam multa in Scripturis rerum spiritualium corporalia sacramenta
non videt, vel hominem primum cum ejusmodi aliquo sacramento vivere non
debuisse contendit; cum Apostolus dicat etiam hoc quod de muliere
dixit, quam ei factam esse de latere credimus, Propter hoc relinquet
homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne
una (Gen. II, 24); sacramentum magnum esse in Christo et in
Ecclesia (Ephes. V, 31, 32). Mirum est autem, et vix
ferendum, quemadmodum velint homines paradisum figurate dictum, et
nolint etiam figurate factum. Quod si concedunt sicut de Agar et
Sara, sicut de Ismael et Isaac, haec quoque et facta, et tamen
etiam figurata; cur non admittant etiam lignum vitae, et vere aliquod
lignum fuisse, et tamen sapientiam figurasse, non video.
11. Illud quoque addo, quanquam corporalem cibum, talem tamen
illam arborem praestitisse, quo corpus hominis sanitate stabili
firmaretur, non sicut ex alio cibo, sed nonnulla inspiratione
salubritatis occulta. Profecto enim licet usitatus panis, aliquid
tamen amplius habuit, cujus una collyride hominem Deus ab indigentia
famis dierum quadraginta spatio vindicavit (III Reg. XIX,
8). An forte credere dubitabimus, per alicujus arboris cibum,
cujusdam altioris significationis gratia, homini Deum praestitisse ne
corpus ejus vel infirmitate vel aetate in deterius mutaretur, aut in
occasum etiam laberetur; qui ipsi cibo humano praestitit tam mirabilem
statum, ut in fictilibus vasculis farina et oleum deficientes
reficeret, nec deficeret (Id. XVII, 16)? Jam hic de genere
contentiosorum quisquam existat, et dicat Deum in terris nostris
miracula talia facere debuisse, in paradiso autem non debuisse: quasi
vero non vel de pulvere hominem, vel de latere viri mulierem, majus
ibi miraculum fecit, quam quod hic mortuos suscitavit.
|
|
