CAPUT XXXVII.

39.

“Legant etiam,”

inquit,

“quam ad sacram Christi virginem Demetriadem in Oriente conscripsimus , et invenient nos ita hominis laudare naturam, ut Dei semper gratiae addamus auxilium.”

Istam sane legi, mihique pene persuaserat, hanc illum gratiam, de qua quaestio est, confiteri: quamvis in multis ejus opusculi locis sibi ipse contradicere videretur: sed cum in manus meas et alia venissent, quae posterius latiusque conscripsit; vidi quemadmodum potuerit etiam illic gratiam nominare, sub ambigua generalitate quid sentiret abscondens, gratiae tamen vocabulo frangens invidiam, offensionemque declinans. Nam in ipsius principio, ubi ait,

“Proposito insudemus operi, nec mediocritati diffidamus ingenii, quod credimus fide matris et merito virginis adjuvari;”

gratiam qua adjuvamur ad aliquid agendum, mihi visus fuerat confiteri, nec attenderam hanc eum ponere potuisse in sola revelatione doctrinae.

41. Item in eodem opere alio loco:

“Quod si etiam sine Deo,”

inquit,

“homines ostendunt, quales a Deo facti sunt; vide quid Christiani facere possint, quorum in melius per Christum instaurata natura est, et qui divinae quoque gratiae juvantur auxilio.”

Naturam in melius instauratam, remissionem vult intelligi peccatorum: quod alio loco in hoc ipso libro satis demonstravit, ubi ait,

“Etiam illi qui longo peccandi usu quodam modo obduruere, instaurari per poenitentiam possunt.”

Auxilium vero divinae gratiae potest et hic ponere in revelatione doctrinae.