|
41. Satis me disputasse arbitror adversus eos qui gratiam Dei
vehementer oppugnant, qua voluntas humana non tollitur, sed ex mala
mutatur in bonam, et cum bona fuerit adjuvatur; et sic disputasse, ut
non magis ego, quam divina ipsa Scriptura vobiscum locuta sit
evidentissimis testimoniis veritatis: quae Scriptura divina si
diligenter inspiciatur, ostendit non solum bonas hominum voluntates
quas ipse facit ex malis, et a se factas bonas in actus bonos et in
aeternam dirigit vitam, verum etiam illas quae conservant saeculi
creaturam, ita esse in Dei potestate, ut eas quo voluerit, quando
voluerit, faciat inclinari, vel ad beneficia quibusdam praestanda,
vel ad poenas quibusdam ingerendas, sicut ipse judicat, occultissimo
quidem judicio, sed sine ulla dubitatione justissimo. Nam invenimus
aliqua peccata etiam poenas esse aliorum peccatorum: sicut sunt vasa
irae, quae perfecta dicit Apostolus in perditionem (Rom. IX,
22): sicut est induratio Pharaonis, cujus et causa dicitur, ad
ostendendam in illo virtutem Dei (Exod. VII, 3, et X, 1):
sicut est fuga Israelitarum a facie hostium de civitate Gai; in animo
enim factus est timor ut fugerent, et hoc factum est ut vindicaretur
peccatum et modo, quo fuerat vindicandum: unde dicit Dominus ad
Jesum Nave, Non poterunt filii Israel subsistere ante faciem
inimicorum suorum (Josue VII, 4, 12). Quid est, Non
poterunt subsistere? Quare non subsistebant per liberum arbitrium,
sed per timorem turbata voluntate fugiebant; nisi quia Deus dominatur
et voluntatibus hominum, et quos vult in formidinem convertit iratus?
Numquid non hostes Israelitarum adversus populum Dei, quem ducebat
Jesus Nave, sua voluntate pugnarunt? Et tamen dicit Scriptura,
quia per Dominum factum est confortari cor eorum, ut obviam irent ad
bellum ad Israel, ut exterminarentur (Id. XI, 20). Numquid
non sua voluntate homo improbus filius Gemini maledicebat regi David?
Et tamen quid ait David, plenus vera et alta et pia sapientia ? quid
ait illi qui maledicentem percutere voluit? Quid mihi, inquit, et
vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, et maledicat; quia Dominus
dixit illi maledicere David. Et quis dicet ei, Quare fecisti sic?
Deinde Scriptura divina plenam sententiam regis velut ab alio initio
repetendo commendans: Et dixit, inquit, David ad Abessa et ad
omnes pueros ejus: Ecce filius meus qui exiit de utero meo; quaerit
animam meam, et adhuc modo filius Gemini ? Sinite illum,
maledicat, quoniam dixit illi Dominus, ut videat Dominus humilitatem
meam, et retribuat mihi bona pro maledicto ejus in die isto (II
Reg. XVI, 5-12). Quomodo dixerit Dominus huic homini
maledicere David, quis sapiens et intelliget? Non enim jubendo
dixit, ubi obedientia laudaretur; sed quod ejus voluntatem proprio
vitio suo malam in hoc peccatum judicio suo justo et occulto
inclinavit, ideo dictum est, dixit ei Dominus. Nam si jubenti
obtemperasset Deo, laudandus potius quam puniendus esset, sicut ex
hoc peccato postea novimus esse punitum. Nec causa tacita est, cur ei
Dominus isto modo dixerit maledicere David, hoc est, cor ejus malum
in hoc peccatum miserit vel dimiserit: ut videat, inquit, Dominus
humilitatem meam, et retribuat mihi bona pro maledicto ejus in die
isto. Ecce quomodo probatur, Deum uti cordibus etiam malorum ad
laudem atque adjumentum bonorum. Sic usus est Juda tradente
Christum, sic usus est Judaeis crucifigentibus Christum. Et quanta
inde bona praestitit populis credituris! Qui et ipso diabolo utitur
pessimo, sed optime, ad exercendam et probandam fidem et pietatem
bonorum, non sibi, qui omnia scit antequam fiant, sed nobis, quibus
erat necessarium, ut eo modo ageretur nobiscum. Numquid non sua
voluntate Abessalon elegit consilium quod sibi oberat? Et tamen ideo
fecit, quia exaudierat Dominus ejus patrem orantem, ut hoc fieret.
Propter quod Scriptura ait: Et Dominus mandavit dissipare consilium
Achitophel bonum, ut inducat Dominus super Abessalon omnia mala
(II Reg. XVII, 14). Bonum consilium dixit, quod ad
tempus proderat causae, quia pro ipso erat contra patrem ejus, cotra
quem rebellaverat, ut posset eum opprimere, nisi Dominus consilium
dissipasset quod dederat Achitophel, agendo in corde Abessalon, ut
tale consilium repudiaret, et aliud quod ei non expediebat eligeret.
|
|
