|
Filius vapor virtutis divinae. Videamus nunc etiam illud qualiter
sentiendum est, quod in Sapientia Salomonis scriptum legimus, qui
ita ait de Sapientia, quia Vapor est quidam virtutis Dei, et
APORROIA, id est, emanatio Omnipotentis gloriae purissima,
et splendor lucis aeternae, et speculum immaculatum inoperationis sive
virtutis Dei, et imago bonitatis ejus (Sap. VII, 25).
Quinque igitur haec de Deo definiens, ex singulis quibusque certa
quaedam inesse sapientiae Dei designat. Virtutem namque Dei
nominat, et gloriam, et lucem aeternam, et inoperationem, et
bonitatem. Ait autem sapientiam vaporem esse non gloriae
Omnipotentis, neque aeternae lucis, nec inoperationis Patris, nec
bonitatis ejus; neque enim conveniens erat alicui horum ascribi
vaporem: sed cum omni proprietate ait virtutis Dei vaporem esse
sapientiam. Intelligenda est ergo virtus Dei, qua viget; qua omnia
visibilia et invisibilia vel instituit, vel continet, vel gubernat;
quia ad omnia sufficiens est quorum providentiam gerit, quia velut
unita omnibus adest. Hujus ergo totius virtutis tantae et tam immensae
vapor, et, ut ita dixerim, vigor ipse in propria subsistentia
effectus, quamvis ex ipsa virtute velut voluntas ex mente procedat;
tamen et ipsa voluntas Dei nihilominus Dei virtus efficitur.
Efficitur ergo virtus altera in sua proprietate subsistens, ut ait
sermo Scripturae, vapor quidam primae et ingenitae virtutis Dei: hoc
quidem quod est, inde trahens. Non est autem quando non fuerit. Si
enim quis dicere voluerit quasi prius non exstiterit, sed postea ad
subsistentiam venerit; dicat causam quare, qui eam subsistere fecit
Pater, hoc ante non fecerit. Quod si aliquod initium semel dederit,
quo initio vapor iste ex virtute Dei processerit; iterum
interrogabimus, quare non et ante illud quod dixit initium. Et ita
semper de anterioribus inquirentes, et verbo interrogationis
ascendentes, perveniemus in illum intellectum, ut quoniam et poterat
Deus semper et volebat, nunquam vel decuerit, vel causa aliqua
existere potuerit, ut non hoc quod bonum volebat semper habuerit. Ex
quo ostenditur semper fuisse vaporem istum virtutis Dei, nullum
habentem initium, nisi ipsum Deum. Non enim decebat aliud esse
initium, nisi ipsum unde est et nascitur, Deum. Secundum Apostolum
vero dicentem, quia Christus Dei virtus est (I Cor. I, 24):
jam non solum vapor virtutis Dei, sed virtus ex virtute dicenda est.
Ne autem videatur alicui anterior esse in Deo Omnipotentis appellatio
nativitate sapientiae, per quam Pater vocatur, quoniam dicta est
aporrhoea Omnipotentis gloriae purissima esse sapientia, qui est
Filius Dei: audiat qui haec ita vult suspicari, quod manifeste
pronuntiat Scriptura divina, dicens, quia Omnia in sapientia fecisti
(Psal. CIII, 24). Et Evangelium docet, quia Omnia per
ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 3).
Et intelliget ex hoc, quia non potest antiquior esse in Deo
appellatio Omnipotentis quam Patris. Per Filium etenim omnipotens
est Pater. Sed quoniam gloriam dixit esse Omnipotentis, cujus
gloriae aporrhoea est sapientia, hoc intelligi datur, quod etiam in
omnipotentiae gloria societatem habeat sapientia, per quam Deus
omnipotens dicitur. Per sapientiam quae est Christus, tenet Deus
omnium potentatum, non solum dominantis auctoritate, verum etiam
subjectorum spontaneo famulatu. Ut autem unam eamdemque omnipotentiam
Patris ac Filii esse cognoscas, sicut unus atque idem est cum Patre
Deus et Dominus; audi hoc modo Joannem in Apocalypsi dicentem,
Haec dicit Dominus Deus, qui est, qui erat, et qui venturus est,
Omnipotens (Apoc. I, 8). Qui enim venturus est, quis est
alius nisi Christus? Et sicut nemo debet offendi cum Deus sit
Pater, quod etiam Salvator Deus est: ita et cum omnipotens
dicitur, Pater, nullus debet offendi quod etiam Filius Dei
omnipotens dicitur. Hoc namque modo verum erit illud quod ipse dicit
ad Patrem, quia Omnia mea tua sunt, et tua mea, et glorificatus sum
in eis (Joan. XVII, 10). Si ergo omnia quae Patris sunt
Christi sunt, inter omnia vero quae est Pater, est etiam
omnipotens; sine dubio etiam unigenitus Dei Filius esse debet
omnipotens, ut omnia quae habet Pater, etiam Filius habeat. Et
glorificatus sum, inquit, in eis: in nomine enim Jesu omne genu
flectetur, coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua
confitebitur, quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris
(Philipp. II, 10, 11). Igitur aporrhoea gloriae Dei,
secundum hoc quod omnipotens est, pura ac limpida ipsa sapientia est
Dei glorificata tanquam aporrhoea omnipotentiae vel gloriae. Ut autem
manifestius intelligatur quae sit gloria omnipotentiae, etiam haec
addimus. Deus Pater omnipotens est, eo quod potentatum omnium
teneat, id est, coeli et terrae, maris et omnium quae in eis sunt.
Horum autem potentatum gerit per Verbum suum; quoniam in nomine Jesu
omne genu flectitur, coelestium, terrestrium, et infernorum. Si
omne genu flectitur Jesu, sine dubio Jesus est omnipotens , cui
subjecta sunt omnia; et ipse est qui potentatum agit in omnibus, et
per quem subjecta Patri sunt omnia. Per sapientiam namque, id est,
verbo et ratione, non vi et necessitate subjecta sunt. Et ideo in eo
ipso quod obtinet omnia, gloria sua est: et haec est omnipotentiae
purissima ac limpidissima gloria, cum ratione ac sapientia, non vi aut
necessitate, cuncta subjecta sunt.
|
|
