|
34. A. Recte: sed quoniam et quid valeat aeterna lex, ut
opinor, videre jam coepimus, et quantum lex temporalis in vindicando
progredi possit, inventum est; et rerum duo genera, aeternarum et
temporalium, duoque rursus hominum, aliorum aeternas, aliorum
temporales sequentium et diligentium, satis aperteque distincta sunt:
quid autem quisque sectandum et amplectendum eligat, in voluntate esse
positum constitit ; nullaque re de arce dominandi, rectoque ordine
mentem deponi, nisi voluntate: et est manifestum, non rem ullam, cum
ea quisque male utitur, sed ipsum male utentem esse arguendum:
referamus nos, si placet, ad quaestionem in exordio hujus sermonis
propositam, et videamus utrum soluta sit; nam quaerere institueramus
quid sit male facere, et propter hoc omnia quae dicta sunt, diximus.
Quocirca licet nunc animadvertere et considerare, utrum sit aliud male
facere, quam neglectis rebus aeternis, quibus per seipsam mens
fruitur, et per seipsam percipit, et quas amans amittere non potest,
temporalia et quae per corpus hominis partem vilissimam sentiuntur, et
nunquam esse certa possunt, quasi magna et miranda sectari. Nam hoc
uno genere omnia malefacta, id est peccata, mihi videntur includi.
Tibi autem quid videatur, exspecto cognoscere.
35. E. Est ita ut dicis, et assentior, omnia peccata hoc uno
genere contineri, cum quisque avertitur a divinis vereque manentibus,
et ad mutabilia atque incerta convertitur. Quae quanquam in ordine suo
recte locata sint, et suam quamdam pulchritudinem peragant; perversi
tamen animi est et inordinati, eis sequendis subjici, quibus ad nutum
suum ducendis potius divino ordine ac jure praelatus est. Et illud
simul mihi videre jam videor absolutum atque compertum, quod post illam
quaestionem, quid sit male facere, deinceps quaerere institueramus,
unde male faciamus. Nisi enim fallor, ut ratio tractata monstravit,
id facimus ex libero voluntatis arbitrio. Sed quaero utrum ipsum
liberum arbitrium, quo peccandi facultatem habere convincimur,
oportuerit nobis dari ab eo qui nos fecit. Videmur enim non fuisse
peccaturi, si isto careremus; et metuendum est ne hoc modo Deus etiam
malefactorum nostrorum auctor existimetur. A. Nullo modo istuc
timueris: sed ut diligentius requiratur, aliud tempus sumendum est.
Nam haec sermocinatio modum terminumque jam desiderat; qua velim
credas magnarum abditarumque rerum inquirendarum quasi fores esse
pulsatas. In quarum penetralia cum Deo duce venire coeperimus,
judicabis profecto quantum inter hanc disputationem, et eas quae
sequuntur intersit, quantumque illae praestent , non modo
investigationis sagacitate, sed etiam majestate rerum, et clarissima
luce veritatis: pietas tantum adsit, ut nos divina providentia cursum
quem instituimus, tenere et perficere permittat. E. Cedo voluntati
tuae, et ei meam judicio et voto libentissime adjungo.
|
|
