|
6. Quaeris certe unde male faciamus: prius ergo discutiendum est
quid sit male facere; qua de re tibi quid videatur exprome. Quod si
non potes totum simul breviter verbis comprehendere, saltem
particulatim malefacta ipsa commemorando, sententiam tuam notam fac
mihi. E. Adulteria et homicidia et sacrilegia, ut omittam caetera,
quibus enumerandis vel tempus vel memoria non suppetit, quis est cui
non male facta videantur? A. Dic ergo prius, cur adulterium male
fieri putes; an quia id facere lex vetat? E. Non sane ideo malum
est, quia vetatur lege; sed ideo vetatur lege, quia malum est. A.
Quid, si quispiam nos exagitet, exaggerans delectationes adulterii,
et quaerens a nobis cur hoc malum et damnatione dignum judicemus; num
ad auctoritatem legis confugiendum censes hominibus, jam non tantum
credere, sed intelligere cupientibus? Nam et ego tecum credo, et
inconcusse credo, omnibusque populis0 atque gentibus credendum esse
clamo, malum esse adulterium: sed nunc molimur id quod in fidem
recepimus, etiam intelligendo scire ac tenere firmissimum. Considera
itaque quantum potes, et renuntia mihi, quanam ratione adulterium
malum esse cognoveris. E. Hoc scio malum esse, quod hoc ipse in
uxore mea pati nollem: quisquis autem alteri facit quod sibi fieri non
vult, male utique facit. A. Quid, si cujuspiam libido ea sit, ut
uxorem suam praebeat alteri, libenterque ab eo corrumpi patiatur, in
cujus uxorem vicissim parem cupit habere licentiam? nihilne mali facere
tibi videtur? E. Imo plurimum. A. At iste non illa regula
peccat: non enim id facit quod pati nolit. Quamobrem aliud tibi
quaerendum est, unde malum esse adulterium convincas.
7. E. Eo mihi videtur malum, quod hujus criminis homines vidi
saepe damnari. A. Quid, propter recte facta nonne homines plerumque
damnati sunt? Recense historiam, ne te ad alios libros mittam, eam
ipsam quae divina auctoritate praecellit; jam invenies quam male de
Apostolis et de omnibus martyribus sentiamus, si placet nobis
damnationem certum indicium esse malefacti, cum illi omnes damnatione
digni propter confessionem suam judicati sint. Quamobrem si quidquid
damnatur malum est, malum erat illo tempore credere in Christum, et
ipsam confiteri fidem: si autem non omne malum est quod damnatur,
quaere aliud unde adulterium malum esse doceas. E. Quid tibi
respondeam non invenio.
8. A. Fortassis ergo libido in adulterio malum est: sed dum tu
foris in ipso facto quod jam videri potest, malum quaeris, pateris
angustias. Nam ut intelligas libidinem in adulterio malum esse, si
cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum
tamen aliquo modo sit id eum cupere, et si potestas detur facturum
esse, non minus reus est, quam si in ipso facto deprehenderetur. E.
Nihil est omnino manifestius, et jam video non opus esse longa
sermocinatione, ut mihi de homicidio et sacrilegio, ac prorsus de
omnibus peccatis persuadeatur. Clarum est enim jam nihil aliud quam
libidinem in toto malefaciendi genere dominari.
|
|
