|
29. Cum enim duae sint origines peccatorum, una spontanea
cogitatione, alia persuasione alterius, quo pertinere arbitror quod
Propheta dicit: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis
parce servo tuo (Psal. XVIII, 13, 14): utrumque
voluntarium est quidem. Nam sicut propria cogitatione non peccat
invitus, ita dum consentit male suadenti, non utique nisi voluntate
consentit: sed tamen gravius est, non solum nullo suadente propria
cogitatione peccare, sed etiam peccandum alteri per invidentiam
dolumque suadere, quam ad peccandum alterius suasione traduci.
Servata est ergo in utroque peccato justitia Domini punientis. Nam
et illud appensum est aequitatis examine, ut nec ipsius diaboli
potestati negaretur homo, quem sibi male suadendo subjecerat. Iniquum
enim erat ut ei quem ceperat, non dominaretur. Nec fieri ullo modo
potest ut Dei summi et veri perfecta justitia, quae usquequaque
pertenditur, deserat etiam ordinandas ruinas peccantium. Et tamen
quia minus peccaverat homo quam diabolus, idipsum ei valuit ad
reparandam salutem, quod principi hujus mundi, partis rerum scilicet
hujus mortalis atque infimae, hoc est principi omnium peccatorum , et
praeposito mortis, usque ad mortalitatem carnis addictus est. Ita
enim conscientia mortalitatis timidus, et a vilissimis et abjectissimis
bestiis vel etiam minutissimis, molestias atque interitum reformidans,
incertusque futurorum, et illicitas cohibere laetitias , et maxime
superbiam, cujus persuasione dejectus est, et quo uno vitio
misericordiae medicina respuitur, frangere consuevit. Quid enim tam
opus habens misericordia quam miser? Et quid tam indignum misericordia
quam superbus miser?
30. Ex quo factum est ut illud Dei Verbum per quod facta sunt
omnia, et quo fruitur omnis angelica beatitudo, usque ad miseriam
nostram clementiam suam porrigeret, et Verbum caro fieret, et
habitaret in nobis (Joan. I, 3, 14). Sic enim posset panem
Angelorum homo manducare, nondum Angelis adaequatus, si panis ipse
Angelorum hominibus dignaretur aequari. Nec sic descendit ad nos, ut
illos desereret; sed simul integer illis, integer nobis, illos
intrinsecus pascens per id quod Deus est, nos forinsecus admonens per
id quod nos sumus, idoneos facit per fidem, quos per speciem pascat
aequaliter. Quia enim rationalis creatura Verbo illo tanquam optimo
cibo suo pascitur; humana autem anima rationalis est, quae mortalibus
vinculis peccati poena tenebatur, ad hoc diminutionis redacta, ut per
conjecturas rerum visibilium ad intelligenda invisibilia niteretur:
cibus rationalis creaturae factus est visibilis, non commutatione
naturae suae, sed habitu nostrae, ut visibilia sectantes, ad se
invisibilem revocaret. Sic eum anima, quem superbiens intus
reliquerat, foris humilem invenit, imitatura ejus humilitatem
visibilem, et ad invisibilem altitudinem reditura.
31. Atque Verbum Dei unicus Dei Filius, diabolum quem semper
sub legibus suis habuit et habebit, homine indutus etiam homini
subjugavit: nihil ei extorquens violento dominatu, sed superans eum
lege justitiae; ut quoniam, femina decepta, et dejecto per feminam
viro, omnem prolem primi hominis tanquam peccatricem legibus mortis,
malitiosa quidem nocendi cupiditate, sed tamen jure aequissimo
vindicabat, tamdiu potestas ejus valeret, donec interficeret justum,
in quo nihil dignum morte posset ostendere, non solum quia sine crimine
occisus est, sed etiam quia sine libidine natus: cui subjugaverat ille
quos ceperat, ut quidquid inde nasceretur, tanquam suae arboris
fructus, prava quidem habendi cupiditate, sed tamen non iniquo
possidendi jure retineret. Justissime itaque dimittere cogitur
credentes in eum quem injustissime occidit, ut et quod temporaliter
moriuntur, debitum exsolvant, et quod semper vivunt, in illo vivant,
qui pro eis quod non debebat exsolvit. Quibus autem infidelitatis
perseverantiam persuasisset, juste secum haberet in perpetua damnatione
consortes. Ita factum est ut neque diabolo per vim eriperetur homo,
quem nec ipse vi, sed persuasione ceperat: et qui juste plus
humiliatus est, ut serviret cui ad malum consenserat, juste per eum
cui ad bonum consensit liberaretur; quia minus iste in consentiendo,
quam ille in male suadendo peccaverat.
|
|
