|
Omnis natura quae minus bona fieri potest, bona est; et omnis natura
dum corrumpitur, minus bona fit. Aut enim non ei nocet corruptio, et
non corrumpitur; aut si corrumpitur, nocet ei corruptio: et si
nocet, minuit aliquid de bono ejus, et eam minus bonam facit. Nam si
penitus eam privat omni bono, quidquid ejus remanebit, jam corrumpi
non poterit; quia nullum erit bonum cujus ademptione possit nocere
corruptio: cui autem non potest nocere corruptio, non corrumpitur.
Porro natura quae non corrumpitur, incorruptibilis est: erit ergo
natura, quod absurdissimum est dicere, corruptione facta
incorruptibilis. Quapropter quod verissime dicitur, omnis natura in
quantum natura est, bona est: quia si incorruptibilis est, melior est
quam corruptibilis; si autem corruptibilis est, quoniam dum
corrumpitur minus bona fit, sine dubitatione bona est. Omnis autem
natura aut corruptibilis est, aut incorruptibilis. Omnis ergo natura
bona est: naturam voco quae et substantia dici solet. Omnis igitur
substantia aut Deus, aut ex Deo; quia omne bonum aut Deus, aut ex
Deo.
37. Quibus constitutis atque firmatis tanquam in capite
ratiocinationis nostrae, attende quid dicam. Omnis natura
rationalis, cum libero voluntatis arbitrio condita, si manet in
fruendo summo atque incommutabili bono, procul dubio laudanda est; et
omnis quae tendit ut maneat, etiam ipsa laudanda est: omnis autem quae
non in eo manet, et non vult agere ut maneat, in quantum ibi non est,
et in quantum non id agit ut ibi sit, vituperanda est. Si ergo
laudatur rationalis natura quae est facta, nemo dubitat laudandum esse
qui fecit; et si vituperatur, nemo dubitat ejus Conditorem in ipsa
ejus vituperatione laudari. Cum enim propterea vituperamus hanc,
quoniam summo et incommutabili bono, id est Creatore suo frui non
vult, illum sine ulla dubitatione laudamus. Quantum ergo bonum, et
quam vel ineffabiliter linguis omnibus, vel ineffabiliter
cogitationibus omnibus praedicandus et honorandus est creator omnium
Deus, sine cujus laude nec laudari possumus, nec vituperari! Non
enim vituperari possumus quia in eo non manemus, nisi quia magnum et
summum et primum nostrum bonum est manere in illo: unde autem hoc,
nisi quia ille ineffabile bonum est? Quid ergo inveniri potest in
nostris peccatis unde ille vituperetur, quando vituperatio peccatorum
nostrorum nulla est, nisi ille laudetur?
38. Quid, quod etiam in ipsis rebus quae vituperantur, nullius
vituperatur nisi vitium? Nullius autem vituperatur vitium, nisi cujus
natura laudatur. Aut enim secundum naturam est quod vituperas; et non
est vitium, tuque magis emendandus es, ut recte vituperare noveris,
quam illud quod non recte vituperas; aut si vitium est, ut recte
vituperari possit, etiam contra naturam sit necesse est. Omne quippe
vitium, eo ipso quo vitium est, contra naturam est. Si enim naturae
non nocet, nec vitium est; si autem quia nocet ideo vitium est, ideo
vitium est quia contra naturam est. Quod si non suo, sed alieno vitio
aliqua natura corrumpitur, injuste vituperatur, et quaerendum est
utrum illa natura non corrumpatur vitio suo, cujus vitio potuit aliena
natura corrumpi. Sed quid est aliud vitiari, nisi vitio corrumpi?
Porro natura quae non vitiatur, caret vitio: cujus autem vitio aliena
natura corrumpitur, habet utique vitium. Prior ergo vitiosa est, et
prior corrumpitur vitio suo, cujus vitio alia quoque corrumpi potest.
Ex quo colligitur, contra naturam esse omne vitium, etiam ejus rei
cujus est vitium. Quapropter, quoniam in quacumque re non vituperatur
nisi vitium, ideo autem vitium est, quia contra naturam ejus rei est
cujus est vitium, nullius rei recte vituperatur vitium, nisi cujus
natura laudatur. Non enim tibi recte in vitio displicet, nisi quia
vitiat quod in natura placet.
|
|
