|
55. Ut autem de illo primo conjugio, et cum ignorantia, et cum
difficultate, et cum mortalitate nascamur, quoniam illi cum
peccavissent, et in errorem, et in aerumnam, et in mortem
praecipitati sunt, rerum moderatori summo Deo justissime placuit; ut
et in ortu hominis originaliter appareret justitia punientis, et in
provectu misericordia liberantis. Non enim damnato primo homini sic
adempta est beatitudo, ut etiam fecunditas adimeretur. Poterat enim
et de prole ejus, quamvis carnali et mortali, aliquod in suo genere
fieri decus ornamentumque terrarum. Jamvero ut meliores gigneret quam
ipse esset, non erat aequitatis: sed ex conversione ad Deum, ut
vinceret quisque supplicium quod origo ejus ex aversione meruerat, non
solum volentem non prohiberi, sed etiam adjuvari oportebat; etiam sic
enim rerum Creator ostendit quanta facilitate potuisset homo, si
voluisset, retinere quod factus est, cum proles ejus potuit etiam
superare quod nata est.
56. Deinde, si una anima facta est, ex qua omnium hominum animae
trahuntur nascentium, quis potest dicere non se peccasse, cum primus
ille peccavit? Si autem singillatim fiunt in unoquoque nascentium,
non est perversum, imo convenientissimum et ordinatissimum apparet, ut
malum meritum prioris, natura sequentis sit; et bonum meritum
sequentis, natura prioris sit. Quid enim indignum, si etiam sic
voluit Creator ostendere, usque adeo excellere creaturis corporeis
animae dignitatem, ut ab eo gradu possit esse ortus alterius, ad quem
alterius perductus est occasus? Nam cum ad ignorantiam
difficultatemque pervenerit illa peccatrix, ideo poena recte dicitur,
quia melior ante hanc poenam fuit. Si ergo altera talis esse coepit,
non solum ante peccatum, sed ante omnem vitam suam, qualis alia post
vitam culpabilem facta est, non parvum bonum habet, unde Conditori
suo gratias agat; quia ipse ortus ejus et inchoatio quovis perfecto
corpore est melior. Non enim mediocria bona sunt, non solum quod
anima est, qua natura jam omne corpus praecedit; sed etiam quod
facultatem habet, ut adjuvante Creatore seipsam excolat, et pio
studio possit omnes acquirere et capere virtutes, per quas et a
difficultate cruciante, et ab ignorantia caecante liberetur. Quod si
ita est, non erit nascentibus animis ignorantia et difficultas
supplicium peccati, sed proficiendi admonitio, et perfectionis
exordium. Non enim ante omne meritum boni operis parum est accepisse
naturale judicium, quo sapientiam praeponat errori, et quietem
difficultati, ut ad haec non nascendo, sed studendo perveniat. Quod
si agere noluerit, peccati rea jure tenebitur, tanquam quae non bene
usa sit ea facultate quam accepit. Quanquam enim in ignorantia et
difficultate nata sit, non tamen ad permanendum in eo quod nata est,
aliqua necessitate comprimitur: neque omnino potuit nisi Deus
omnipotens esse etiam talium creator animarum, quas et non dilectus
ipse faciat, et diligens eas reficiat, et dilectus ipse perficiat;
qui et non existentibus praestat ut sint, et amantibus eum a quo sunt
praestat ut beatae sint.
57. Si vero in Dei aliquo secreto jam existentes animae mittuntur
ad inspiranda et regenda corpora singulorum quorumque nascentium, ad
hoc utique mittuntur officium, ut corpus quod de poena peccati, hoc
est mortalitate primi hominis, nascitur, bene administrando, id est
castigando per virtutes, et ordinatissimae atque legitimae servituti
subjiciendo, etiam ipsi comparent ordine atque tempore opportuno
coelestis incorruptionis locum. Quae cum introeunt in hanc vitam,
subeuntque gestanda membra mortalia, subeant etiam necesse est et
oblivionem vitae prioris, et praesentis laborem: unde illa ignorantia
et difficultas consequitur, quod in primo homine supplicium
mortalitatis fuit, ad animi expendendam miseriam ; in istis autem
janua ministerii ad reparandam corporis incorruptionem. Nam hoc quoque
modo non dicuntur ista peccata, nisi quia caro de propagine veniens
peccatoris, venientibus ad se animis hanc ignorantiam et difficultatem
facit; quae neque his, neque Creatori tanquam culpanda tribuatur.
Dedit enim ille et facultatem bene operandi in laboriosis officiis, et
viam fidei in oblivionis caecitate; judicium illud vel maxime, quod
anima omnis et quaerendum esse concedit quod inutiliter nescit, et
perseveranter in officiosis laboribus enitendum ad evincendam recte
faciendi difficultatem, et opem a Creatore implorandam, ut conantem
adjuvet; qui vel extrinsecus lege, vel in intimis cordis allocutione
conandum esse praecepit, et praeparat civitatis beatissimae gloriam
triumphantibus de illo qui primum hominem ad istam miseriam perduxit
victum pessima suasione; quam miseriam isti suscipiunt ad eum vincendum
optima fide. Non enim parvae gloriae militia est diabolum vincere
eodem suscepto supplicio, quo se ille hominem victum perduxisse
gloriatur. Quisquis autem hoc istius vitae captus amore neglexerit,
nullo pacto juste flagitium desertionis suae regis imperio deputabit:
sed erit potius sub omnium Domino in ejus partibus ordinatus, cujus
turpe stipendium ut castra sua desereret, adamavit.
58. Si autem alibi animae constitutae non mittuntur a Domino Deo,
sed sua sponte ad inhabitanda corpora veniunt; facile est jam hoc
videre, quidquid ignorantiae difficultatisque secutum fuerit earum
propriam voluntatem, nullo modo Creatorem hinc esse culpandum:
quandoquidem etiamsi eas ipse misisset, quibus etiam in ipsa ignorantia
et difficultate liberam voluntatem petendi et quaerendi et conandi non
abstulit, daturus petentibus, demonstraturus quaerentibus,
pulsantibus aperturus, omnino extra culpam esset. Hanc enim
ignorantiam et difficultatem studiosis et benevolis evincendam, ad
coronam gloriae valere praestaret; negligentibus autem et peccata sua
de infirmitate defendere volentibus, non ipsam ignorantiam
difficultatemque pro crimine objiceret; sed quia in eis potius
permanere, quam studio quaerendi atque discendi, et humilitate
confitendi atque orandi, ad veritatem ac facilitatem pervenire
voluerunt, justo supplicio vindicaret.
|
|
