|
Inde per infecundae avium digressi solitudinis, trium dierum continuo
fatigati labore, querulosi ardore sitis, in Marath aquas amarissimas
invenerunt; quarum salsitate prohibiti, suae sitis habere solamen
minime valuerunt. Sed Moysi a Domino lignum osteneitur, cujus tactu
amara fluminis aqua indulcatur; ejusque dehinc dulci sapore populus
sitis ardorem depotatus deposuit, quem illuc usque incessabiliter
fervor fatigavit (Exod. XV, 23-25). Sed qualiter naturae
investigator naturaliter esse factum approbabit, quod amarae aquae in
momento ligni attactu protinus indulcantur? Cujus ergo naturae aut
tantae dulcedinis lignum fuisse videtur, quo semel intincta fluminis
unda amarissima, suavis et sapida fit? Etenim si favum mellis aliquis
nunc in amaram undam jecerit, nonne potius favus amarus, quam unda
sapida erit? Ex quo intelligitur, non tunc lignum contra naturam
aquam effecisse dulcem; sed praecepto conditoris et naturae
gubernatoris lympham mutavit in saporem. Nam et virga illa qua a
Moyse mare Rubrum percutitur, et flumen et coelum et terra
flagellantur, quando terra Aegypti diversis plagis maceratur, non
hanc in se naturae virtutem habuit, cum eam Moyses vel Aaron ad haec
facienda elevavit, vel ut aquam fluminis in sanguinem verteret, vel
etiam sciniphes de pulvere suscitaret, vel tenebras deduceret de
coelo. Si enim aliquis praeter Moysen, et non cum Dei praecepto,
mare iterum ex illa virga percussisset, pro certo ejus percussioni
Thetis nequaquam cederet. Et si iterum aquas fortuitu percuteret,
profecto illas nunquam in sanguinem mutaret. Sic et illam arborem per
quam in Marath aqua salsa indulcatur, si in amarum liquorem aliquis
intingeret, et non idem Deus ut primitus imperaret, pro certo non
illam salsuginem in suavem saporem commutaret. Unde pervidendum est,
quod non ideo Deus haec ligna, vel etiam de fornace pulverem in his
mirabilibus interesse praeceperat, ut aliquid in illis per eorum
naturam vel administrationem effectum fuisse quis credat. Sed per haec
futurorum mysteria praesignata esse instituit, ut quid in his nunc in
Ecclesiae provectibus ista faciant, sapiens doctor figurali
expositione decernat. Dum autem lignum nihil in hoc naturaliter
fecisse approbavimus, restat nunc ut quomodo per naturam factum sit,
exponamus. Quodcumque ergo per studium quamvis longi temporis in re
aliqua invenitur, non aliunde in eamdem per industriam ex aliena natura
conducitur; sed cum in naturae abdito recessu occultatur, prius hoc
perplexit temporis industria, et alterius naturae adjumentum reddit.
Et quod per humanum seu etiam rerum effectum longo cultu efficitur;
hoc Dei voluntate, cum necesse habet, ipsa natura operatur. Aquas
igitur amaras, vel etiam ipsas salsissimas in dulcem saporem verti
posse, frequenter nautae comprobant, qui illas per humum optimae
terrae infusas, et hoc artificio etiam indulcatas, saepe sitim
temperant. Nubes quoque de marinis finibus vapores levant salsi
liquoris, sed easdem dulces, quando pluunt, terrenis usibus
ministrant. Quoniam salsuginis vitium quod in semetipsis aquae insitum
capiunt, per infusionem terrae aut nubium deponunt. Similiter quoque
et dulces aquae, cum eas homines per marinorum olerum cineres
hauriunt, salsum et plusquam Oceani saporem reddunt. Hanc ergo
immutationem insitam sibi naturaliter aquae habent; sed celerius per
praeceptum Conditoris illam, quam per efficaciam humanae diligentiae
et ipsarum rerum ministrationis exhibent. Per alterius enim rei
adjumentum humana diligentia, vel ipsa cujusque rei ministratio,
alicujus naturae superficiem mutat; ipse vero creaturarum conditor et
gubernator, naturam occultam, quae per aliam rem manifestanda fieret,
in re ipsa sola denudat. Sicut et nunc amara aqua dulcedinem quam in
occulto suae naturae continuerat, per humum aut nubem ab amaritudine
purgata, ostenderet; ita jussu gubernatoris potentissimi naturarum per
se solam absque alterius rei juvamine exhibet.
|
|
