|
Ingressi ergo solitudinem, hujus populi sexcenta ferme millia peditum
pugnatorum, excepto purgamento exercitus, id est innumerabili et
promiscuo vulgo quod de Aegypto conscenderat (Exod. XII, 37,
38), Deus per annos quadraginta manna, id est, coelesti pane
saturavit (Id. XVI, 14, sqq.). Denique de illo pane et
Psalmista postmodum commemorans dixit, Panem coeli dedit eis, panem
Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 25). Qui per
noctem semper, excepta nocte sabbati, cum rore descendens, circa
castrorum locum candorem nivis ostenderet. Erat enim, inquit
Scriptura, quasi semen coriandri, et coloris bdellii, album quasi
nix (Num. XI, 7). Hoc autem solis ortum sufferre non poterat,
sed continuo liquefiebat; cum versa vice collectum et mola confractum,
in coquendis panibus ignis ardorem sustentabat. Et si quis in mane
alterius diei, residuum aliquid ex eo relinqueret, vermibus scatebat;
cum tamen gomor mensura manna sanum post longa postmodum tempora plena
Arca reservabat (Exod. XVI, 32). In quo et mirabili et
necessario tunc signo, exceptis iis quae ad figuralem expositionem
pertinent, studiosis mentibus subveniunt, quae suae explanationis
illuminationem Domini adjutorio exigunt. Primum enim utrum panis sit
quaeritur: et quomodo panis Angelorum vocatur: et si cibus ille nihil
terrenae naturae habuisse describitur, quomodo adhuc in terra positi,
et vitiis carnalibus subjecti ex eo homines sustentantur. Panis enim
in Psalmistae praedicto versiculo, ut praediximus, coelestis esse
scribitur, qui de nubibus pariter cum pluvia tribuatur: quae nubes,
ut ante jam diximus, per Scripturas, coelorum nomine vocitantur.
Panis autem Angelorum cibus ille dicitur, non quod illo Angeli, qui
cibo non egent, saturarentur, sed quod per Angelorum ministerium tale
officium, sicut Lex et caetera populo praebebantur, quae disposita
per Angelos in manu Mediatoris tribuitur (Galat. III, 19).
Qualiter ergo homines qualescumque sustentare potuisset, nisi terrenum
aliquid in sua substantia haberet? Sed unde nubibus manna pluens
terrenam substantiam habere monstrabitur, nisi forte aeris ipsius
inferior pars terrenam aliquam naturam retinere ostendatur? Quomodo
enim avium volantium corpora sufferre valuisset, si non terrenae
soliditatis aliquid aer contineret? Quapropter illa substantia et
nubes fultae terrae ipsius natura, etiam in nives et grandines
congelascunt, qui pene duritiam lapidum contrahunt. Quid igitur hoc
capacibus animis repugnat, si sicut nubes grandinis lapillos
concipiunt, sic et mannae grana gignere potuerunt; praesertim cum ad
terram veniens, veluti cum cognato rore, si illud sol ortus
inveniret, quasi grando in terra liquescens deperiret? Atque ita
fieri poterit, ut manna in terreni aeris hujus partibus genitum,
terrenis hominibus praebuerit cibalem pastum. Ista etenim pars
inferior aeris, terra etiam in Scriptura divina nominatur, dum in
centesimo quadragesimo octavo psalmo, prophetali spiritu in Domini
creatoris laudem omnes creaturae incitantur. Sic namque consummatis
his quae ad superiorem ornatum coeli pertinent, cum ad partes aeris
hujus inferiores venitur, taliter subinfertur: Laudate Dominum de
terra, etc., usque, quae faciunt verbum ejus. Ecce nunc crassiorem
nubibus et vaporibus insertum aerem, terram Propheta nominavit, et
antequam ad inferioris terrae, quae postea subinferuntur, spatia
perveniat. In illa ergo superiori parte terrae, ubi grando et nix
gignitur, nascebatur manna, et in cibum inferioris terrae partis
hominibus per Angelos administrabatur. Ex quo facile dignoscitur,
non aliunde extra naturam quaesiisse, sed de terra Deus victum
praeparasse. Non quod Deus quotidie illis panem illum communem etiam
in deserto praestare non posset, sed ut homo pastus de nubibus, sciret
quia non in solo pane vivit, sed in omni verbo quod de Dei ore
procedit (Deut. VIII, 3). Sicut enim naturae imperavit, ut
homo saturaretur pane, ita etiam de omni quacumque re, si ita illi
jusserit, quomodo habebat et tunc de nubibus pluviam, victum habebit
incolumem.
|
|
