|
Quanta bona Manichaei ponant in natura mali, et quanta mala in natura
boni. Quod Manichaei si vellent sine pernicioso studio defendendi
erroris sui, et cum Dei timore cogitare; non scelestissime
blasphemarent inducendo duas naturas, unam bonam quam dicunt Deum,
alteram malam quam non fecerit Deus: ita errantes, ita delirantes,
imo vero ita insanientes, ut non videant, et in eo quod dicunt naturam
summi mali, ponere se tanta bona, ubi ponunt vitam, potentiam,
salutem, memoriam, intellectum, temperiem, virtutem, copiam,
sensum, lumen, suavitatem, mensuras, numeros, pacem, modum,
speciem, ordinem; in eo autem quod dicunt summum bonum, tanta mala,
mortem, aegritudinem, oblivionem, insipientiam, perturbationem,
impotentiam, egestatem, stoliditatem, caecitatem, dolorem,
iniquitatem, dedecus, bellum, immoderationem, deformitatem,
perversitatem. Principes enim tenebrarum et vixisse in sua natura
dicunt, et in suo regno salvos fuisse, et meminisse, et
intellexisse. Sic enim concionatum illi dicunt principem tenebrarum,
ut neque ipse talia dicere, neque ab eis quibus dicebat audiri sine
memoria et intellectu potuisset: et habuisse temperiem animo et corpori
suo congruam, et virtute potentiae regnasse, et copias elementorum
suorum ac fecunditates habuisse, et sensisse se invicem ac sibi vicinum
lumen, et oculos habuisse, quibus illud longe conspicerent; qui
utique oculi sine aliquo lumine lumen videre non poterant, unde recte
etiam lumina nominantur: et suavitate suae voluptatis esse perfruitos,
et dimensis membris atque habitationibus determinatos fuisse. Nisi
autem etiam qualiscumque pulchritudo ibi fuisset, nec amarent conjugia
sua, nec partium congruentia corpora eorum constarent: quod ubi non
fuerit, non possunt ea fieri quae ibi facta esse delirant. Et nisi
pax aliqua ibi esset, principi suo non obedirent. Nisi modus ibi
esset, nihil aliud agerent, quam comederent, aut biberent, aut
saevirent , aut quodlibet aliud sine aliqua societate : quanquam nec
ipsi qui hoc agebant, formis suis determinati essent, nisi modus ibi
esset: nunc vero talia dicunt eos egisse, ut in omnibus actionibus
suis modos sibi congruos habuisse negare non possint. Si autem species
ibi non fuisset, nulla ibi qualitas naturalis subsisteret. Si nullus
ordo ibi fuisset, non alii dominarentur, alii subderentur, non in
suis elementis congruenter viverent, non denique suis locis haberent
membra disposita, ut illa omnia quae vana isti fabulantur, agere
possent. Dei autem naturam si non mortuam dicunt, quid secundum eorum
vanitatem suscitat Christus? Si non dicunt aegram, quid curat? Si
non dicunt oblitam, quid commemorat? Si non dicunt insipientem, quid
docet? Si non dicunt perturbatam, quid redintegrat? Si non victa et
capta est, quid liberat? Si non eget, cui subvenit? Si non amisit
sensum, quid vegetat? Si non est excaecata, quid illuminat? Si non
est in dolore, quid recreat? Si non est iniqua, quid per praecepta
corrigit? Si non est dedecorata, quid mundat? Si non est in bello,
cui promittit pacem? Si non est immoderata, cui modum legis imponit?
Si non est deformis, quid reformat? Si non est perversa, quid
emendat? Omnia enim haec a Christo, non illi rei praestari dicunt,
quae facta est a Deo, et arbitrio proprio peccando depravata; sed
ipsi naturae; ipsi substantiae Dei, quae hoc est quod Deus.
|
|
