CAPUT VII.

17. Sed inter tot nomina bonarum rerum, id est, corporum, sexuum, conjunctionum, libidinem vel concupiscentiam carnis iste non nominat. Tacet, quia pudet: et mira (si dici potest) pudoris impudentia, quod nominare pudet, laudare non pudet. Denique vide, quemadmodum magis eam circumloquendo maluerit significare, quam dicere.

“ Postquam autem vir, ”

inquit,

“ naturali appetitu cognovit uxorem. ”

Ecce iterum dicere noluit, Carnis concupiscentia cognovit uxorem; sed,

“ naturali, ”

inquit,

“ appetitu: ”

ubi adhuc possumus intelligere ipsam voluntatem justam et honestam, qua voluit filios procreare; non illam libidinem, de qua iste sic erubescit, ut ambigue nobis loqui malit, quam perspicue quod sentit exprimere. Quid est

“ naturali appetitu? ”

Annon et velle esse salvum, et velle ipsos suscipere, nutrire, erudire filios, naturalis est appetitus, idemque rationis est, non libidinis? Sed quia hujus novimus intentionem, ideo non eum putamus his verbis, nisi libidinem membrorum genitalium significare voluisse. Nonne tibi videntur haec verba folia esse ficulnea , sub quibus latet, quid aliud, quam id quod pudet? Ita quippe iste sibi circumlocutionis hujus obstacula, sicut illi succinctoria consuerunt. Contexat et dicat :

“ Postquam autem vir naturali appetitu cognovit uxorem, dicit Scriptura divina: Concepit Eva, et peperit filium, et vocavit nomen ejus Cain. Sed quid, ”

inquit,

“ dicit Adam, audiamus: Acquisivi hominem per Deum (Gen. IV, 1). Unde constat opus Dei esse, quem per Deum acquisitum Scriptura divina testatur. ”

Quis hinc dubitet? quis hoc neget, maxime catholicus christianus? Opus Dei est homo: sed carnis concupiscentia, sine qua, si peccatum non praecessisset, tranquillae voluntati obedientibus sicuti caetera membra genitalibus, seminaretur homo, non est a Patre, sed ex mundo est (I Joan. II, 16).

18. Verum nunc, obsecro te, paulo attentius intuere, quod nomen invenerit, quo rursus operiret quod erubescit aperire.

“ Genuerat enim eum, ”

inquit,

“ Adam potentia membrorum, non diversitate meritorum. ”

Quid dixerit,

“ diversitate meritorum, ”

fateor non intelligo: sed,

“ potentia membrorum, ”

credo, illud voluit dicere, quod pudet evidenter dicere. Maluit enim dicere,

“ membrorum potentia, ”

quam, carnis concupiscentia. Plane, etiamsi non cogitavit, significavit aliquid, quod ad rem pertinere videatur. Quid enim potentius membris hominis, quando non serviunt voluntati hominis? Quae tamen etsi frenentur temperantia vel continentia, usus eorum aliquantum, motus tamen eorum non est in hominis potestate. Genuit ergo Adam filios hac, ut iste dicit,

“ membrorum ”

suorum

“ potentia, ”

de qua priusquam illos gigneret, erubuit post peccatum. Si autem non peccasset, non eos genuisset membrorum potentia, sed membrorum obedientia. Ipse quippe esset potens, ut eis subjectis voluntate imperaret, si potentiori et ipse subjectus eadem voluntate serviret.