|
31. Refellit eos qui putant animas ob delicta alibi
commissa, in corpora meritis suis convenientia detrudi,
in iisque magis minusve affligi. An forte illud jam
explosum repudiatumque sentiendum est, quod animae prius
in coelesti habitatione peccantes, gradatim atque paulatim
ad suorum meritorum corpora veniant, ac pro ante gesta
vita magis minusve corporeis pestibus affligantur? Cui
opinioni quamvis sancta Scriptura apertissime
contradicat, quae cum gratiam commendaret, Nondum,
inquit, natis, nec qui aliquid egerant boni aut mali, ut
secundum electionem propositum Dei maneret, non ex
operibus, sed ex vocante dictum est quod major serviet
minori: nec ipsi tamen qui hoc sentiunt, evadunt hujus
quaestionis angustias, sed in eis coarctati et haerentes
similiter, O altitudo! exclamare coguntur. Unde enim
fit ut homo ab ineunti pueritia modestior, ingeniosior,
temperantior, ex magna parte libidinum victor, qui oderit
avaritiam, luxuriam detestetur, atque ad virtutes
caeteras provectior aptiorque consurgat, et tamen eo loco
sit, ubi ei praedicari gratia christiana non possit?
Quomodo enim invocabunt in quem non crediderunt? Aut
quomodo credent ei quem non audierunt? Quomodo autem
audient sine praedicante (Rom. X, 14)? Alius
autem tardus ingenio, libidinibus deditus, flagitiis et
facinoribus coopertus, ita gubernetur, ut audiat,
credat, baptizetur, rapiatur, aut si detentus hic
fuerit, laudabiliter hic vivat? Ubi duo isti tam diversa
merita contraxerunt, non dico, ut iste credat, ille non
credat, quod est propriae voluntatis; sed ut iste audiat
quod credat, ille non audiat; hoc enim non est in hominis
potestate: ubi, inquam, haec tam diversa merita
contraxerunt? Si in coelo egerunt aliquam vitam, ut pro
suis actibus propellerentur vel laberentur in terras,
congruisque suae ante actae vitae corporeis receptaculis
tenerentur: ille utique melius ante hoc mortale corpus
vixisse credendus est, qui eo non multum meruit
praegravari, ut et bonum haberet ingenium, et
concupiscentiis ejus mitioribus urgeretur, quas posset
facile superare: et tamen eam sibi gratiam praedicari non
meruit, qua sola posset a secundae mortis pernicie
liberari. Ille autem pro meritis deterioribus, sicut
putant, graviori corpori implicitus, et ob hoc cordis
obtusi, cum carnis illecebris ardentissima cupidine
vinceretur, et per nequissimam vitam peccatis pristinis,
quibus ad hoc venire meruerat, adderet pejora terrena;
aut in cruce tamen audivit, Hodie mecum eris in paradiso
(Luc. XXIII, 43); aut alicui cohaesit
apostolo, cujus praedicatione mutatus, et per lavacrum
regenerationis salvus effectus est: ut ubi abundavit
peccatum, superabundaret gratia. Quid hinc respondeant,
omnino non video, qui volentes humanis conjecturis
justitiam Dei defendere, et ignorantes altitudinem
gratiae, fabulas improbabiles texuerunt.
32. Multa enim dici possunt de miris vocationibus
hominum, sive quas legimus, sive quas experti sumus,
quibus eorum opinio subvertatur, qui credunt ante ista
corpora sua, quasdam proprias vitas gessisse animas
hominum, quibus ad haec venirent, pro diversitate
meritorum diversa hic experturae vel bona vel mala. Sed
terminandi hujus operis cura non sinit in his diutius
immorari. Unum tamen, quod inter multa mirabile
comperi, non tacebo. Quis non secundum istos, qui ex
meritis prioris vitae ante hoc corpus in coelestibus gestae
animas terrenis corporibus magis minusve gravari
opinantur, affirmet eos ante istam vitam sceleratius
immaniusque peccasse, qui mentis lumen sic amittere
meruerunt, ut sensu vicino pecoribus nascerentur; non
dico tardissimi ingenio, nam hoc de aliis dici solet; sed
ita excordes, ut etiam cirrati ad movendum risum exhibeant
cordatis delicias fatuitatis, quorum nomen ex graeco
derivatum moriones vulgus appellat? Talium tamen quidam
fuit ita christianus, ut cum esset omnium injuriarum
suarum mira fatuitate patientissimus, injuriam tamen
Christi nominis vel in se ipso religionis qua imbutus
erat, sic ferre non posset, ut blasphemantes videlicet
cordatos, a quibus haec ut provocaretur audiebat,
insectari lapidibus non desisteret, nec in ea causa vel
dominis parceret. Tales ergo praedestinari et creari
arbitror, ut qui possunt, intelligant, Dei gratiam et
Spiritum qui ubi vult spirat (Joan. III, 8), ob
hoc omne ingenii genus in filiis misericordiae non
praeterire, itemque omne ingenii genus in gehennae filiis
praeterire, ut qui gloriatur in Domino glorietur (I
Cor. I, 31). Illi autem qui pro meritis vitae
superioris accipere quasque animas diversa terrena corpora
affirmant, quibus aliae magis, aliae minus graventur, et
pro eisdem meritis humana ingenia variari, ut acutiora
sint quaedam, et alia obtusiora, proque ipsius vitae
superioris meritis divinam quoque gratiam liberandis
hominibus dispensari; quid de isto poterunt respondere?
Quomodo ei tribuent et teterrimam vitam superiorem, ut ex
hoc fatuus nasceretur; et tam bene meritam, ut ex hoc in
Christi gratia multis acutissimis praeferretur?
33. Cedamus igitur et consentiamus auctoritati sanctae
Scripturae, quae nescit falli nec fallere: et sicut
nondum natos ad discernenda merita eorum aliquid boni vel
mali egisse non credimus; ita omnes sub peccato esse,
quod per unum hominem intravit in mundum, et per omnes
homines pertransiit, a quo non liberat nisi gratia Dei
per Dominum nostrum Jesum Christum, minime dubitemus.
|
|
