|
26. Tertia quaestio, cur nemo sit in hac vita sine
peccato. Jam ergo quod loco tertio posui videamus.
Cum, voluntatem humanam gratia adjuvante divina, sine
peccato in hac vita possit homo esse, cur non sit, possem
facillime ac veracissime respondere, quia homines nolunt:
sed si ex me quaeritur, quare nolunt, imus in longum.
Verumtamen etiam hoc sine praejudicio diligentioris
inquisitionis breviter dicam. Nolunt homines facere quod
justum est, sive quia latet an justum sit, sive quia non
delectat. Tanto enim quidque vehementius volumus, quanto
certius quam bonum sit novimus, eoque delectamur
ardentius. Ignorantia igitur et infirmitas vitia sunt,
quae impediunt voluntatem ne moveatur ad faciendum opus
bonum, vel ab opere malo abstinendum. Ut autem
innotescat quod latebat, et suave fiat quod non
delectabat, gratiae Dei est, quae hominum adjuvat
voluntates: qua ut non adjuventur, in ipsis itidem causa
est, non in Deo, sive damnandi praedestinati sint
propter iniquitatem superbiae; sive contra ipsam suam
superbiam judicandi et erudiendi, si filii sint
misericordiae . Unde Jeremias cum dixisset, Scio,
Domine, quia non est in homine via ejus, nec viri est ut
ambulet et dirigat gressus suos; continuo subjunxit,
Corripe me, Domine; verumtamen in judicio, et non in
furore tuo (Jerem. X, 23, 24). Tanquam
diceret, Scio ad correptionem meam pertinere, quod minus
abs te adjuvor, ut perfecte dirigantur gressus mei:
verumtamen hoc ipsum noli sic mecum agere, tanquam in
furore quo iniquos damnare statuisti, sed tanquam in
judicio, quo doces tuos non superbire. Unde alibi
dicitur, Et judicia tua adjuvabunt me (Psal.
CXVIII, 175).
27. Nullius proinde culpae humanae in Deum referas
causam. Vitiorum namque omnium humanorum causa superbia
est. Ad hanc convincendam atque auferendam talis medicina
coelitus venit: ad elatum hominem per superbiam, Deus
humilis descendit per misericordiam, gratiam claram
manifestamque commendans in ipso homine, quem tanta prae
participibus suis charitate suscepit. Neque enim et ipse
ita Verbo Dei conjunctus, ut ipsa conjunctione unus
filius Dei et idem ipse unus filius hominis fieret,
praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum quippe
illum esse oportebat: essent autem et duo, et tres, et
plures, si hoc fieri posset, non per Dei proprium
donum, sed per hominis liberum arbitrium. Hoc ergo
praecipue commendatur, hoc in sapientiae atque scientiae
thesauris in Christo absconditis, quantum existimare
audeo, praecipue docetur et discitur. Ideo quisque
nostrum bonum opus suscipere, agere, implere, nunc
scit, nunc nescit, nunc delectatur, nunc non
delectatur, ut noverit non suae facultatis, sed divini
muneris esse vel quod scit, vel quod delectatur: ac sic
ab elationis vanitate sanetur, et sciat quam vere non de
terra ista, sed spiritualiter dictum sit, Dominus dabit
suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum (Psal.
LXXXIV, 13). Tanto autem magis delectat opus
bonum, quanto magis diligitur Deus summum atque
incommutabile bonum, et auctor qualiumcumque bonorum
omnium. Ut autem diligatur Deus, charitas ejus diffusa
est in cordibus nostris, non per nos, sed per Spiritum
sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5).
|
|