|
29. Desine mirari, nam et hic tibi simili ratione respondeo. Ut
enim membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti cur animam
adjuvet, quod multi exilioribus brevioribusque membris prudentiores
inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam
juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque strenuos
videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus
incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora,
quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est,
saepe sint annosiora breviora, non modo senilia, quae magnitudine
temporis contrahuntur atque minuuntur; sed etiam puerorum, quos
animadvertimus his breviores esse corpore quibus sunt aetate majores.
Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus
magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et
quorumdam naturae numerorum sane occultorum, et difficilium ad
dignoscendum: quanto minus arbitrandum est longo tempore animam fieri
longiorem, quia eam videmus usu rerum atque assiduitate multa
didicisse?
30. Quod si te illud movet, quod solemus eam quam Graeci
MAKROTYMIAN vocant, longanimitatem interpretari;
animadvertere licet a corpore ad animum multa verba transferri, sicut
ab animo ad corpus: nam si montem improbum, et justissimam tellurem
dixit Virgilius (Aeneid. lib. 12, v. 687; Georg. lib.
2, v. 460), quae verba cernis ab animo ad corpora esse
translata; quid mirum si mutua vice longanimitatem dicimus, cum longa
nisi corpora esse non possint? Ea vero inter virtutes quae appellatur
animi magnitudo, ad nullum spatium, sed ad vim quamdam, id est ad
potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo
pluris aestimanda, quo plura contemnit. Sed de hac post loquemur,
cum quaeremus quanta sit anima, sicut quaeri assolet, quantus fuerit
Hercules, factorum excellentia, non mole membrorum: ita enim supra
distribuimus. Oportet autem nunc te recordari quod de puncto jam satis
egimus: nam id potentissimum esse, maximeque in figuris dominari ratio
docebat. Potentia vero atque dominatus nonne ostentant quamdam
magnitudinem? et in puncto tamen nullum spatium reperiebamus. Non
igitur magnum vel ingentem animum cum audimus aut dicimus, quantum loci
occupet, sed quantum possit, cogitandum est. Quamobrem si jam primum
argumentum tuum, quo tibi per aetatem cum corpore animus crescere
videbatur, satis discussum est; transeamus ad aliud.
|
|
