|
77. Audisti quanta vis sit animae ac potentia: quod ut breviter
colligam, quemadmodum fatendum est, animam humanam non esse quod Deus
est; ita praesumendum, nihil inter omnia quae creavit, Deo esse
propinquius. Ideoque divine ac singulariter in Ecclesia catholica
traditur, nullam creaturam colendam esse animae (libentius enim loquor
his verbis quibus mihi haec insinuata sunt), sed ipsum tantummodo
rerum, quae sunt, omnium Creatorem, ex quo omnia, per quem omnia,
in quo omnia; id est incommutabile principium, incommutabilem
sapientiam, incommutabilem charitatem, unum Deum verum atque
perfectum, qui nunquam non fuerit, nunquam non erit, nunquam aliter
fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil
praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non
sit; cum quo esse non omnes possunt, et sine quo esse nemo potest: et
si quid de illo incredibilius, convenientius tamen atque aptius homines
dicere valemus. Hic ergo solus Deus animae colendus est, neque
discrete, neque confuse. Quidquid enim anima colit ut Deum, necesse
est ut melius esse, quam seipsam, putet. Animae autem natura nec
terra, nec maria, nec sidera, nec luna, nec sol, nec quidquam
omnino quod tangi, aut his oculis videri potest, non denique ipsum
quod videri a nobis non potest, coelum melius esse credendum est. Imo
haec omnia longe deteriora esse, quam est quaelibet anima, ratio certa
convincit; si modo eam veri amatores ducentem per insolita quaedam, et
ob hoc ardua, constantissime atque observantissime sequi audeant.
78. Si quid vero aliud est in rerum natura praeter ista quae
sensibus nota sunt, et prorsus quae aliquod spatium loci obtinent,
quibus omnibus praestantiorem animam humanam esse diximus: si quid ergo
aliud est eorum quae Deus creavit, quiddam est deterius, quiddam
par: deterius, ut anima pecoris; par, ut angeli: melius autem,
nihil. Et si quando est aliquid horum melius, hoc peccato ejus fit,
non natura. Quo tamen non usque adeo fit deterior, ut ei pecoris
anima praeferenda, aut conferenda sit. Deus igitur solus ei colendus
est, qui solus ejus est auctor. Homo autem quilibet alius, quanquam
sapientissimus et perfectissimus, vel prorsus quaelibet anima rationis
compos atque beatissima, amanda tantummodo et imitanda est, eique,
pro merito atque ordine, quod ei congruit deferendum. Nam, Dominum
Deum tuum adorabis, et illi soli servies (Deut. VI, 13;
Matth. IV, 10). Errantibus vero cognatis animis et
laborantibus, quantum licet atque praeceptum est, opem ferendam esse
sciamus, ita ut hoc ipsum cum bene agitur, Deum per nos agere
intelligamus. Neque quidquam nobis proprium vindicemus inanis gloriae
cupiditate decepti, quo uno malo a summo in ima demergimur . Neque
vitiis oppressos, sed ipsa vitia; neque peccantes, sed ipsa peccata
oderimus. Omnibus enim subventum velle debemus, etiam qui nos
laeserunt, aut laedere, aut omnino laedi volunt. Haec est vera,
haec perfecta, haec sola religio, per quam Deo reconciliari pertinet
ad animae, de qua quaerimus, magnitudinem, qua se libertate dignam
facit: nam ille ab omnibus liberat, cui servire omnibus utilissimum
est, et in cujus servitio placere perfecta et sola libertas est. Sed
video me pene excessisse metas propositi mei, ac sine ulla
interrogatione tamdiu tibi multa dixisse: neque id me poenitet. Nam
cum sint ista per tam multas Ecclesiae scripturas dispersa, quanquam
ea non incommode collegisse videamur, plene tamen intelligi nequeunt;
nisi quisque in illorum septem quarto gradu fortiter agens, pietatemque
custodiens, et ad ea percipienda sanitatem ac robur comparans,
inquirat omnia singillatim, diligentissime ac sagacissime: namque
illis omnibus gradibus inest distincta et propria pulchritudo, quos
actus melius appellamus.
|
|
