CAPUT 3

Nam ideo christiani facti estis, ut semper opera christiani faciatis, id est, ut castitatem ametis, luxuriam et ebrietatem fugiatis, humilitatem teneatis, superbiam detestemini; quia Dominus Jesus Christus humilitatem et ostendit exemplis, et docuit verbis, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris (Matth. XI, 29): invidiam etiam respuatis, charitatem invicem habeatis, et semper de futuro saeculo et de aeterna beatitudine cogitetis, et plus pro anima quam pro corpore laboretis: quia caro pauco tempore erit in hoc mundo; anima vero si bene egerit, sine fine regnabit in coelo; at si male, sine misericordia ardebit in inferno. Qui vero non cogitat nisi de ista tantummodo vita, animalibus et bestiis similis est. Non ergo vobis sufficit, charissimi, quod christianum nomen accepistis, si opera christiana non facitis. Illi enim prodest quod vocatur christianus, qui semper Christi praecepta et mente retinet, et opere perficit; qui furtum scilicet non facit, qui falsum testimonium non dicit, qui nec mentitur nec perjurat, qui adulterium non committit, qui nullum hominem laedit vel odit, sed omnes sicut semetipsum diligit; qui inimicis suis malum pro malo non reddit, sed magis pro ipsis orat; qui lites non concitat, sed discordes ad concordiam revocat. Haec enim praecepta ipse Dominus Jesus Christus per semetipsum in Evangelio dignatus est tradere dicens: Non homicidium facies, non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, non perjurabis, et fraudem non feceris. Honora patrem tuum et matrem. Et diliges proximum tuum sicut te ipsum (Id. XIX, 18 et 19). Et, quodcumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis; haec est enim Lex et Prophetae (Id. VII, 12). Et adhuc majora his, sed valde fortia atque fructifera dedit mandata dicens, Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos: orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Ecce forte mandatum, et videtur hominibus durum; sed magnum habet praemium. Audite quale: Ut sitis, inquit, filii Patris vestri qui in coelis est (Matth. V, 44, 45). O quanta gratia! Per nos servi digni non sumus, et per inimicorum dilectionem filii Dei efficimur. Ideo ergo, fratres, et amicos diligite in Deo, et inimicos diligite propter Deum. Qui enim diligit proximum, sicut Apostolus dicit, legem implevit (Rom. XIII, 8). Nam qui verus christianus vult esse, haec ei necesse est praecepta custodire: si enim non custodit, ipse se circumvenit. Ille itaque bonus christianus est, qui nulla phylacteria vel adinventiones diaboli credit, sed omnem suam spem in solo Christo ponit: qui peregrinos tanquam ipsum Christum cum gaudio suscipit, quia ipse dicit, Hospes fui, et suscepistis me; et, Quamdiu fecistis hoc uni ex minimis meis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35, 40). Ille, inquam, bonus christianus est, qui hospitibus lavat pedes, et tanquam parentes charissimos diligit; qui juxta quod habet, pauperibus eleemosynam tribuit; qui ad ecclesiam frequentius venit, et oblationem quae in altari Deo offeratur exhibet; qui de fructibus suis non gustat, nisi prius Deo offerat, qui stateras dolosas et mensuras duplices non habet, qui pecuniam suam non ad usuram tribuit, qui et ipse caste vivit, et filios suos vel vicinos docet ut caste et cum Dei timore vivant, et quoties sanctae solemnitates adveniunt, ante dies plures castitatem etiam cum propria uxore custodit, ut secura conscientia ad Domini altare possit accedere; qui postremo symbolum et dominicam orationem memoriter tenet, et filios ac familiam eadem docet. Qui talis est, sine dubio verus christianus est; sed et Christus in ipso habitat, qui dixit, Ego et Pater ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV, 23). Similiter et per prophetam dicit, Ego inhabitabo in eis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus (Levit. XXVI, 12).