|
Scripturam sacram speculi vice esse nobis propositam observat
Gregorius in lib. 2 Moral. cap. 1; adeoque hanc, ubi virorum
illustrium gestis narrandis insistit, non eorum peccata et lapsus,
omninoque nihil silentio praeterire notat, quo minus ad informandos
mores exempla cuique homini praesto sint opportuna. Verumtamen istud
speculi munus habet Scriptura alio itidem ex capite; imo id sibi
vindicat ea maxime parte, qua vitae praecepta continentur; quibus
videlicet in conspectu positis, si ulla est in moribus labes, si decus
speciesque non ementita pietatis in animo insidet, facilius
dijudicatur. Haec itaque praecepta S. doctoris Augustini studio
collecta fuisse in unum librum, cui Speculo nomen ab ipso inditum
est, fidem facit Possidius in ejus vita, cap. 28; quo loco
recensitis ante Retractationum libris, continentur subjicit: Quique
prodesse omnibus volens, et volentibus multa librorum legere et non
valentibus, ex utroque divino Testamento, Vetere et Novo,
praemissa praefatione praecepta divina seu vetita ad vitae regulam
pertinentia excerpsit, atque ex his unum codicem fecit: ut qui vellet
legeret, atque in eo vel quam obediens Deo, inobediensve esset
agnosceret: et hoc opus voluit Speculum appellare. Tura vero
Vandalorum in Africam irruptionem, quae ad annum Christi 428
pertinet, brevi post tempore contigisse refert. Unde intelligas opus
istud esse anni fere 427 quod subinde inter opuscula Retractationum
libris posterius edita numeratur in antiquis codicibus, uti in
Retractationum fine Tom. 1 annotatum fuit. Eumdem librum probe
cognitum se habuisse significat Cassiodorus senator in lib. de
Institutione div. Script. cap. 16, hisce verbis: Liber ejusdem
Augustini quasi philosophiae moralis, quem pro moribus instituendis
atque corrigendis ex divina auctoritate collegit, Speculumque
nominavit, magna intentione legendus est.
Porro cum ad vulgi usum istud pium opus compararet S. Doctor, eo
noluit nisi faciliores intellectu praeceptiones comprehendi. Quo etiam
consilio adductum credimus, ut versione uteretur non ex graeco LXX,
quam sequi solebat, sed ex hebraeo, quod hanc demum comperisset esse
illa multis in locis planiorem. Nam hoc nomine eam aliquoties laudat
in postremis suis libris Quaestionum in Heptateuchum, ac praesertim
in quarto de Doctrina Christiana libro, quem tribus aliis adjiciens
anno 426, aut 427, sic testimonium ex propheta Amos prolaturus
loquitur in cap. 7: Non autem, ait, secundum LXX Interpretes,
qui etiam ipsi divino Spiritu interpretati, ob hoc aliter videntur
nonnulla dixisse, ut ad spiritualem sensum scrutandum magis admoneretur
lectoris intentio, unde etiam obscuriora nonnulla, quia magis
tropica, sunt eorum: sed sicut ex hebraeo in latinum eloquium
presbytero Hieronymo utriusque linguae perito interpretante translata
sunt. Praeterea, si quae forsitan ex congestis in Speculum
sententiis contrariae viderentur, conciliare decreverat et illustrare
propositis postea quaestionibus: quas quidem in Mss. codicibus
frustra quaesivimus; cumque de hoc labore nihil dicat Possidius, qui
de ipsa vel praefatione Specuti tacendum non existimavit, haud
immerito creditur Augustinum ab eo explendo praepeditum fuisse.
Aliud non ita pridem Hieronymi Vignerii cura prodiit Speculum sub
Augustini nomine; in quo sententiae Scripturarum revocantur ad certa
quaedam capita instituta variis de rebus sacram doctrinam spectantibus,
adeo ut non tam vitae instituendae consilio, quam erudiendi animi
causa, comparatum esse videatur. Quocirca istud minus cum eo convenit
Speculo, quod et Possidii verbis et Augustini praefatione
describitur: planeque oportet sicuti nostrum hoc genuinum, ita
Vignerianum illud spurium habeamus.
|
|
