|
1. Sermonem quem locutus est Dominus
noster Jesus Christus in monte, sicut in Evangelio secundum
Matthaeum legimus, si quis pie sobrieque consideraverit, puto quod
inveniet in eo, quantum ad mores optimos pertinet, perfectum vitae
christianae modum: quod polliceri non temere audemus, sed ex ipsis
ejusdem Domini verbis conjicientes. Nam sic ipse sermo concluditur,
ut appareat in eo praecepta esse omnia quae ad informandam vitam
pertinent. Sic enim dicit:
|
“Omnis ergo qui audit verba mea haec et
facit ea, similabo eum viro sapienti qui aedificavit domum suam supra
petram: descendit pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et
offenderunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat super
petram. Et omnis qui audit verba mea haec et non facit ea, similabo
eum viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam: descendit
pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et offenderunt in domum
illam, et cecidit; et facta est ruina ejus magna.”
|
|
Cum ergo non
dixit, qui audit verba mea tantum, sed addidit dicens, qui audit
verba mea haec; satis, ut arbitror, significavit, haec verba quae in
monte locutus est, tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint
secundum ea vivere, ut merito comparentur aedificanti super petram.
Hoc dixi, ut appareat istum sermonem omnibus praeceptis quibus
christiana vita informatur, esse perfectum: nam de hoc capitulo
diligentius suo loco tractabitur.
2. Hujus igitur sermonis initium sic assumitur: Cum vidisset autem
turbas multas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad
eum discipuli ejus; et aperiens os suum docebat eos, dicens. Si
quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora
praecepta justitiae; quia minora erant quae Judaeis data sunt. Unus
tamen Deus per sanctos Prophetas et famulos suos, secundum
ordinatissimam distributionem temporum, dedit minora praecepta populo
quem adhuc timore alligari oportebat; et per Filium suum, majora
populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora
minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit
congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec
mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum , et
minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit
coelum et terram. De hac ergo justitia quae major est, per prophetam
dicitur, Justitia tua sicut montes Dei (Psal. XXXV, 7): et
hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus
idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad
dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis
illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis
adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat
eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os
suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse
sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os
suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum.
3. Quid ergo dicit? Beati pauperes spiritu; quoniam ipsorum est
regnum coelorum. Legimus scriptum de appetitione rerum temporalium,
Omnia vanitas et praesumptio spiritus (Eccle. I, 14, sec.
LXX); praesumptio autem spiritus, audaciam et superbiam
significat: vulgo etiam magnos spiritus superbi habere dicuntur; et
recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum
est, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis (Psal.
CXLVIII, 8). Quis vero nesciat superbos inflatos dici,
tanquam vento distentos? Unde est etiam illud Apostoli: Scientia
inflat, charitas vero aedificat (I Cor. VIII, 1).
Quapropter recte hic intelliguntur pauperes spiritu, humiles et
timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum . Nec
aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est
ad summam sapientiam: Initium autem sapientiae timor Domini
(Eccli. I, 16); quoniam et e contrario, Initium omnis peccati
superbia inscribitur (Id. X, 15). Superbi ergo appetant et
diligant regna terrarum: Beati autem pauperes spiritu; quoniam
ipsorum est regnum coelorum.
|
|
