|
11. Videtur ergo mihi etiam septiformis
operatio Spiritus sancti, de qua Isaias loquitur (Isai. XI,
2, 3), his gradibus sententiisque congruere. Sed interest
ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab
inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem
Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si
gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei,
secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum
consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Dei
congruit humilibus, de quibus hic dicitur, Beati pauperes spiritu,
id est non inflati, non superbi: quibus Apostolus dicit, Noli altum
sapere, sed time (Rom. XI, 20); id est, noli extolli.
Pietas congruit mitibus: qui enim pie quaerit, honorat sanctam
Scripturam, et non reprehendit quod nondum intelligit, et propterea
non resistit, quod est mitem esse: unde hic dicitur, Beati mites.
Scientia congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scripturis
quibus malis vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes
appetiverunt: de quibus hic dicitur, Beati qui lugent. Fortitudo
congruit esurientibus et sitientibus: laborant enim desiderantes
gaudium de veris bonis, et amorem a terrenis et corporalibus avertere
cupientes: de quibus hic dicitur, Beati qui esuriunt et sitiunt
justitiam. Consilium congruit misericordibus: hoc enim unum remedium
est de tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut nobis dimitti
volumus; et adjuvemus in quo possumus alios, sicut nos in quo non
possumus cupimus adjuvari: de quibus hic dicitur, Beati
misericordes. Intellectus congruit mundis corde, tanquam purgato
oculo, quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec auris
audivit, nec in cor hominis ascendit (Isai. LXIV, 4; et I
Cor. II, 9): de quibus hic dicitur, Beati mundi corde.
Sapientia congruit pacificis, in quibus jam ordinata sunt omnia,
nullusque motus adversus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant
spiritui hominis, cum et ipse obtemperet Deo : de quibus hic
dicitur, Beati pacifici.
12. Unum autem praemium quod est regnum coelorum, pro his gradibus
varie nominatum est. In primo, sicut oportebat, positum est regnum
coelorum, quod est perfecta summaque sapientia animae rationalis. Sic
itaque dictum est, Beati pauperes spiritu; quoniam ipsorum est regnum
coelorum: tanquam diceretur, Initium sapientiae timor Domini.
Mitibus haereditas data est, tanquam testamentum patris cum pietate
quaerentibus: Beati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt
terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et
quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur.
Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus
fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt
justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Misericordibus misericordia,
tanquam vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a
potentiore, quod invalidioribus exhibent. Beati misericordes;
quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum,
tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus. Beati mundi
corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo,
tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per
regenerationem renovati hominis: Beati pacifici; quoniam ipsi filii
Dei vocabuntur. Et ista quidem in hac vita possunt compleri, sicut
completa esse in Apostolis credimus . Nam illa omnimoda in angelicam
formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi
potest. Beati ergo qui persecutionem patiuntur propter justitiam;
quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad
caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et
circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini
resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus
dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi
hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario
numero septies multiplicato, quo fiunt quadraginta novem, quasi
octavus additur, ut quinquaginta compleantur et tanquam redeatur ad
caput: quo die missus est Spiritus sanctus, quo in regnum coelorum
ducimur, et haereditatem accipimus, et consolamur; et pascimur, et
misericordiam consequimur, et mundamur, et pacificamur; atque ita
perfecti, omnes extrinsecus illatas molestias pro veritate et justitia
sustinemus.
|
|
