|
Anima namque rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae,
superat omnia; et Deo proxima est, quando est pura, eique in quantum
charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa
quodam modo et illustrata, non per corporeos oculos, sed per sui
ipsius principale, id est, per intelligentiam Deum cernit, in quo
est perfectissima pulchritudo et beatissima visio, qua visione fit
beata. Removeat ergo a consideratione sua omnes notitias quae per
corporis sensus extrinsecus capiuntur. Quaeque namque corporalia,
eorumque similitudines, sensus quoque et imaginationes in memoria
infixae, cum recordando reminiscuntur, ad exteriorem hominem
pertinent, quanquam istis quasi nuntiis anima exteriora percipiat.
Mens ergo cui nihil se ipsa praesentius est, quadam interiori, non
simulata, sed vera praesentia, videt se in se. Nihil enim tam novit
mens, quam id quod sibi praesto est: nec menti quidquam magis praesto
est, quam ipsa sibi. Nam cognoscit se vivere, se meminisse, se
intelligere, se velle, cogitare, scire, judicare. Haec omnia novit
in se, nec imaginatur, quasi extra se illa aliquo sensu corporis
tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum
cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid se esse putet;
quidquid ei de se remanet, hoc solum ipsa est. Nihil enim tam in
mente est, quam ipsa mens; nec quidquam sic mentem cognoscit,
quemadmodum mens. Cum enim quaerit mens quid sit mens, profecto novit
quod se ipsam quaerat; et quod ipsa sit mens, quae se ipsam quaerit.
Neque enim aliunde se quaerit quam se ipsa. Cum ergo quaerentem se
novit, se utique novit. Et omne quod novit, tota novit; atque ita
totam se novit. Et si parte inventa non se totam quaerat, tamen quia
se tota quaerit, tota sibi praesto est. Nihil enim sibi se ipsa
praesentius esse potest. Quod autem de se quaerit; quid antea
fuerit, vel quid futura sit, vel qualis modo sit quaerit, id est,
quam similis est vel quam dissimilis Deo, quam humilis et devota,
quam pura, quam sancta. Sed quia in istis est corporalibus, quae cum
amore cogitat, et cum quibus amore assuefacta est, non valet sine
imaginibus eorum videre semetipsam, vel esse in semetipsa. Nam tanto
glutino amoris ei cohaeserunt haec quae foris sunt corporalia, ut etiam
cum absint ista, praesto sint imagines eorum cogitanti. Quapropter
secernere eas a se non potest, ut se solam inspiciat et videat.
Redeat ergo ad se, et stet in se, nec sicut absentem se quaerat, sed
velut praesentem se curet cernere et discernere, et intentionem
voluntatis, qua per alia vagabatur, statuat in se ipsa, et se
cogitet, ut se ipsam cognoscat et diligat. Ita videbit quod nunquam
se non amaverit, nunquam nescierit: sed alia secum amando cum eis se
confudit; ita ut sine magno labore ab eis separari non possit, quibus
cum amore inhaesit. Propterea phantasiis corporalium imaginum
deformatur, eisdemque alte impressis etiam soluta a corpore non
exuitur. Si enim a corporalium affectionum corruptione hic non
mundatur, corpore exuta corporalibus tenetur passionibus. Studeat
ergo in hac vita se mundare ab hujusmodi faeculentia, quatenus cum hinc
exierit, nihil corporeum secum trahat, et a corporali passione immunis
existat.
Vivificatione et sensificatione descendit anima ad corpus. Praesentia
namque sua illud vivificat, colligit in unum, atque in uno tenet;
defluere atque contabescere non sinit, congruentiam ejus modumque
conservat, non tantum in pulchritudine, sed etiam in crescendo atque
gignendo. Intendit se etiam anima in tactum, et eo calida et
frigida, aspera et lenia, dura et mollia, gravia et levia sentit
atque discernit. Deinde innumerabiles differentias saporum, odorum,
sonorum, atque formarum, gustando, olfaciendo, audiendo, videndoque
dijudicat; atque in his omnibus ea quae secundum naturam sui corporis
sunt appetit, fugitque contraria. Removet se ab his sensibus certo
intervallo temporum, et eorum motus quasi per quasdam ferias reparans,
rerum imagines quas per eos hausit, secum catervatim et multipliciter
versat. Cum ergo vult intelligere, vel divina, vel Deum, vel se
ipsam, suasque considerare virtutes, abstrahit se ab omnibus corporis
sensibus, quibus non adjuvatur nisi ad corporeas formas coloresque
sentiendos; et spiritu ac ratione se conspicit, meditatione atque
contemplatione ad Deum ascendit. Deus vero revelatione atque divina
inspiratione ad eam descendit. Meditatio siquidem est occultae
veritatis studiosa investigatio. Contemplatio perspicuae veritatis
jucunda admiratio. Illam namque divina illuminat revelatio, ut
veritatem cognoscat: istam vero divina inspiratio inflammat, ut eam
diligat. Corpus autem sensu et imaginatione ad spiritum ascendit.
|
|
