|
19. Cognitio Dei per creaturas. Lex sine gratia. Nec immerito
se Apostolus ex hoc articulo convertit ad eos cum detestatione
commemorandos, qui vitio illo, quod superius memoravi, leves et
inflati, ac per se ipsos velut per inane sublati, ubi non
requiescerent, sed fracti dissilirent, in figmenta idolorum tanquam in
lapides deciderunt. Quia enim commendaverat pietatem fidei, qua Deo
justificati grati esse debemus, velut contrarium quod detestaremur
subinferens: Revelatur enim, inquit, ira Dei de coelo super omnem
impietatem et injustitiam hominum eorum qui veritatem in injustitia
detinent: quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus
enim illis manifestavit. Invisibilia enim ejus, a creatura mundi,
per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque
virtus ejus ac divinitas, ut sint inexcusabiles: quia cognoscentes
Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed
evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor
eorum: dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt
gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis
hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium (Rom. I,
14-23). Vide quemadmodum non eos dixerit veritatis ignaros, sed
quod veritatem in iniquitate detinuerint. Quia vero occurrebat animo,
ut quaereretur unde illis esse potuerit cognitio veritatis, quibus
Deus legem non dederat; neque hoc tacuit unde habere potuerint: per
visibilia namque creaturae pervenisse eos dixit ad intelligentiam
invisibilium Creatoris . Quoniam revera, sicut magna ingenia
quaerere perstiterunt, sic invenire potuerunt. Ubi ergo impietas?
Quia videlicet cum cognovissent Deum, non sicut Deum
glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus
suis. Eorum proprie vanitas morbus est, qui se ipsos seducunt, dum
videntur sibi aliquid esse cum nihil sint (Galat. VI, 3).
Denique hoc tumore superbiae sese obumbrantes, cujus pedem sibi non
venire deprecatur sanctus ille cantor , qui dixit, In lumine tuo
videbimus lumen (Psal. XXXV, 12, 10); ab ipso lumine
incommutabilis veritatis aversi sunt, et obscuratum est insipiens cor
eorum. Non enim sapiens cor, quamvis cognovissent Deum; sed
insipiens potius, quia non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias.
egerunt. Dixit enim homini, Ecce pietas est sapientia: ac per hoc
dicentes se esse sapientes, quod non aliter intelligendum est, nisi,
hoc ipsum sibi tribuentes, stulti facti sunt.
20. Jam quae sequuntur quid opus est dicere? Per hanc quippe
impietatem illi homines, illi, inquam, homines qui per creaturam
Creatorem cognoscere potuerunt, quo prolapsi, cum Deus superbis
resistit (Jacobi IV, 6), atque ubi demersi sint , melius ipsius
Epistolae consequentia docent, quam hic commemoratur a nobis. Neque
enim isto opere hanc Epistolam exponendam suscepimus, sed ejus maxime
testimonio demonstrare quantum possumus nitimur, non in eo nos
divinitus adjuvari ad operandam justitiam, quod legem Deus dedit
plenam bonis sanctisque praeceptis; sed quod ipsa voluntas nostra,
sine qua operari bonum non possumus, adjuvetur et erigatur impartito
spiritu gratiae, sine quo adjutorio doctrina illa littera est
occidens, quia reos potius praevaricationis tenet, quam justificat
impios. Nam sicut illis per creaturam cognitoribus Creatoris ea ipsa
cognitio nihil profuit ad salutem, quia cognoscentes Deum, non sicut
Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, dicentes se esse
sapientes: ita eos qui per legem cognoscunt quemadmodum sit homini
vivendum, non justificat ipsa cognitio, quia volentes suam justitiam
constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3).
|
|
