|
3. Quae de Patre et Filio simul dicuntur, quae non. Sed si non
dicitur in se ipso nisi quod ad Filium dicitur, id est, pater, vel
genitor, vel principium ejus; si etiam gignens ei quod de se gignit,
consequenter principium est; quidquid autem aliud dicitur, cum Filio
dicitur, vel potius in Filio, sive magnus ea magnitudine quam
genuit, sive justus ea justitia quam genuit, sive bonus ea bonitate
quam genuit, sive potens ea potentia vel virtute quam genuit, sive
sapiens ea sapientia quam genuit: magnitudo autem ipsa non dicitur
Pater, sed magnitudinis generator: Filius vero sicut in se ipso
dicitur Filius, quod non cum Patre dicitur, sed ad Patrem, non sic
et in se ipso magnus, sed cum Patre cujus ipse magnitudo est: sic et
sapiens cum Patre dicitur, cujus ipse sapientia est; sicut ille
sapiens cum Filio, quia ea sapientia sapiens est quam genuit:
quidquid ergo ad se dicuntur, non dicitur alter sine altero, id est,
quidquid dicuntur quod substantiam eorum ostendat, ambo simul
dicuntur. Si haec ita sunt, jam ergo nec Deus est Pater sine
Filio, nec Filius Deus sine Patre, sed ambo simul Deus. Et quod
dictum est, In principio erat Verbum; in Patre erat Verbum,
intelligitur: aut si in principio sic dictum est, ac si diceretur,
Ante omnia; quod sequitur, Et Verbum erat apud Deum, Verbum
quidem solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam
ambo unum Verbum (sic enim Verbum quomodo Imago, non autem Pater
et Filius simul ambo imago, sed Filius solus imago Patris,
quemadmodum et Filius: non enim ambo simul filius): quod vero
adjungitur, Et Verbum erat apud Deum; multum est ut sic
intelligatur, Verbum, quod solus est Filius, erat apud Deum, quod
non solus est Pater, sed Pater et Filius simul Deus. Sed quid
mirum, si in duabus quibusdam rebus longe inter se diversis potest hoc
dici? Quid enim tam diversum, quam animus et corpus? Potest tamen
dici, Animus erat apud hominem, id est, in homine: cum animus non
sit corpus, homo autem animus simul et corpus sit. Ut etiam quod
consequenter scriptum est, Et Deus erat Verbum (Joan. I, 1),
sic intelligatur: Verbum quod non est Pater, Deus erat simul cum
Patre. Itane ergo dicimus, ut Pater sit generator magnitudinis,
hoc est generator virtutis, vel generator sapientiae suae: Filius
autem magnitudo, virtus, et sapientia: Deus vero magnus,
omnipotens, sapiens, ambo simul? Quomodo ergo Deus de Deo, lumen
de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de
Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus
Filius de lumine Patre. Nisi forte ad insinuandum et brevissime
inculcandum quod coaeternus est Patri Filius, ita dictum est, Deus
de Deo, et lumen de lumine, et si quid hoc modo dicitur, ac si
diceretur, Hoc quod non est Filius sine Patre, de hoc quod non est
Pater sine Filio, id est, hoc lumen quod lumen non est sine Patre,
de hoc lumine Patre quod lumen non est sine Filio: ut cum dicitur,
Deus quod non est Filius sine Patre, et de Deo quod non est Pater
sine Filio, perfecte intelligatur quod non praecessit genitor illud
quod genuit. Quod si ita est, hoc solum de eis dici non potest,
illud de illo, quod simul ambo non sunt. Sicut Verbum de verbo dici
non potest, quia non simul ambo verbum, sed solus Filius: nec imago
de imagine, quia non simul ambo imago: nec Filius de Filio, quia
non simul ambo filius, secundum quod dicitur, Ego et Pater unum
sumus (Joan. X, 30). Unum sumus enim dictum est, Quod ille,
hoc et ego secundum essentiam, non secundum relativum.
|
|
