CAPUT V.

Pater, Filius, et Spiritus sanctus unus est verus Deus, secundum illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus unus est (Deut. VI, 4). Et in Evangelio scriptum est, Ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3). Et de Christo dicitur a Joanne apostolo, Ipse est verus Deus, et vita aeterna (I Joan. V, 20). Ante omnia tempora Filius erat, ut intelligendum in hoc est, In principio erat Verbum: et, Omnia per ipsum facta sunt. Quia et tempus sine aliquibus creaturae motibus non potest esse. Et ideo per Filium facta confitemur et tempora, per quae facta sunt omnia: ideo procul dubio aequalis genitus, et coaeternus est Patri Filius. Dicitur Filius Dei ex voluntate et praecepto Patris, coelestia, terrestria, visibilia et invisibilia, corpora et spiritus ex nullis exstantibus, id est, ex nihilo ut essent, sua virtute fecisse :] cum ipse ex nullis exstantibus, hoc est, ex nihilo non factus sit, sed ex Deo Patre Deus: quae res indicat unam et eamdem Patris Filiique naturam. Filius per se ipsum non potuit, tanquam non esset ante quam fieret, ut esset ipse per quem fieret idem ipse. Porro si per aliquem alium a Patre factus est Filius; quis est ipse alius, cum omnia per ipsum facta sunt, hoc est, per Verbum ejus? [Antequam faceret universa, omnium futurorum Deus et Dominus, rex et creator erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem. Ipse voluntate Patris descendit de coelo, et venit in mundum, sicut ipse ait: Non enim a me ipso veni, sed ille me misit .] Una quippe ipsa Trinitas est, quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Dicimus jubente Patre Filium creasse omnia, non esse nisi Verbum, per quod facta sunt omnia. Quod autem Pater miserit Filium, qui cum ipso venit, ipse testatur qui ait, Non sum solus, quoniam Pater mecum est. Nunquam ideo diversa natura est, quia Pater mittit, et mittitur Filius. Potest homo pater mittere hominem filium, non unius ejusdemque substantiae, cum homo missus ab homine mittente separetur: quod non potest Deus. Sed ignis mittit splendorem suum, nec potest splendor separari ab igne mittente. Cum enim splendorem mittit ignis, longius pervenit inde splendor, quo ignis non pervenit. Unde splendor ab igne qui est in lucerna missus , utique vere possit dici in pariete, quo sine lucernae igne pervenit ignis. Super hoc Filius dicit, Qui me misit, mecum est (Joan. VIII, 42, 16, 29): quod vere potuit Filius dicere, Pater mecum est. Cum igitur haec a Patre missio Filii prorsus ineffabilis sit, nec capi ullius cogitatione possit, hoc etiam hic potest intelligi, ut a Patre missus esse dicatur, quod Filius hominibus apparuit in carne, non Pater. Quo enim mittitur Filius, ubi non est? Ubi autem non est sapientia Dei? etc.