CAPUT VI. Beatorum scientia. De trina visione, corporali, spirituali, intellectuali.

Incomparabiliter ergo totius mundi regnum, ut supra diximus, etsi aeternum esset, praecellit, societati Angelorum et sanctorum, et praesenti ipsius Dei adesse visioni. In cujus visione trina scientia nascitur: id est, homo qui cernit, et Deus qui cernitur, et caeteri omnes omnia videbunt et intelligent. Sicut enim per speculum vitreum trina nobis visio administratur, quia nos ipsos, et ipsum speculum, et quidquid praesens adest videmus; sic per speculum divinae claritatis, et ipsum Deum ut est, videbimus, quantum possibile erit creaturae, et nos ipsos, et caeteros vera et certa scientia cognoscemus. Tunc abdita creaturarum, et ipsius inferni, videndo Deum videbimus. Tunc justis manifestum erit, quomodo Deus est invisibilis, incomparabilis, sine initio et sine fine, ante omnia et post omnia: quidquid interest inter nasci, quod ad Filium pertinet; et procedere, quod ad Spiritum sanctum, excepto quod unus ex uno natus sit, alter ex duobus processit: et quomodo Pater non praecessit Filium tempore, sed origine, nec Spiritum sanctum: et quomodo omnia Dei unum sunt in Deo, excepto quod ad relationem pertinet; nam sapientia Dei et veritas et aeternitas non diversa sunt inter se, sed unum sunt sicut caetera omnia; sapientia enim Dei non magis sapientia quam veritas est, et non magis veritas est quam sapientia, quam aeternitas, quam caetera Dei omnia; unum enim sunt in Deo, et non solum haec inter se eadem sunt in Deo, sed non aliud sunt quam ipse Deus: et quomodo mundus erat in Deo, antequam in se ipso esset, non mundus, sed Deus: et quomodo ubique totus sine loco, magnus sine quantitate, bonus sine qualitate: et quomodo omnia penetrat munda et immunda sine sui pollutione. Si enim lux ista visibilis omnia loca illustrat, et sterquilinia etiam penetrat sine fetore, et sine sui pollutione; quanto magis Deus, qui est invisibilis et incommutabilis lux, omnia penetrat, regit, sustinet, circumdat, illustrat, sine ulla mutatione vel pollutione, non solum coelestia et terrestria, sed etiam infernalia?

Tunc erit electis Dei trina visio, id est, corporalis, qua corpora cernentur; quorumdam splendentia ut sol, quorumdam ut luna, aliorum ut stellae. Et spiritualis, qua similitudines corporum in spiritu et non fallaci phantasia inspicient; qua visione etiam hodie fruuntur spiritus justorum post corporum claustra: et visio intellectualis, qua puro mentis oculo in spiritu Deum videbunt, et suas animas, et virtutes intimas, et spiritus angelicos. Tunc duplices Deo acturi sunt gratias, videlicet pro sua liberatione a perpetua damnatione, et pro bonorum ineffabili retributione. Tunc communis omnium reus et hostis diabolus in conspectu electorum Dei damnabitur, cujus damnatio et intolerabilis poena delectabile spectaculum praestabit electis. Tunc ardentissimo amore liberatorem suum et omnium bonorum datorem amabunt, et sine fine et sine fastidio clamore cordis laudabunt Deum omnipotentem, benignum et misericordem: cui honor et gloria et nunc et per omnia saecula saeculorum Amen.