|
Aliud autem evangelizat, qui periisse
dicit de caetero mundo Ecclesiam, et in parte Donati in sola Africa
remansisse dicit. Ergo anathema sit. Aut legat mihi hoc in
Scripturis sanctis, et non sit anathema.
33. Lego, inquit: Nam Enoch unus inter omnes homines placuit
Deo, et translatus est (Gen. V, 24): et postea toto mundo
aquarum inundatione deleto, solus Noe cum conjuge et filiis et nuribus
suis in arca meruit liberari (Id. VII, 1). Adjungunt etiam de
Loth, quod solus cum filiabus de Sodomis liberatus sit (Id.
XIX, 12). De ipso quoque Abraham, Isaac, et Jacob, quod
pauci fuerint Deo placentes, in terra idolis et daemonibus dedita .
Postremo jam multiplicato populo Israel, jam temporibus regum in
terra promissionis, quae fuerat omnibus duodecim tribubus distributa,
commemorant decem tribus divisas, et traditas servo Salomonis: duas
autem remansisse filio Salomonis ad regnum, quod erat Jerusalem
(III Reg. XI, 11-13). Sic et nunc, inquiunt, totus
mundus apostatavit; nos autem tanquam duae illae tribus in templo
Dei, hoc est, in Ecclesia remansimus. Dominum etiam Jesum
Christum cum plurimi discipuli sequerentur, septuaginta duobus
apostatantibus, soli cum illo duodecim remanserunt. His atque
hujusmodi exemplis haeretici suam paucitatem commendare conantur, et in
sanctis Ecclesiae multitudinem toto orbe diffusam blasphemare non
cessant. Sed quaero ab eis, si (quod absit) nollem credere vera
esse ista ipsa quae ab eis commemorantur exempla, unde me
convincerent? Nonne de Scripturis sanctis, ubi leguntur tanta
manifestatione, ut quisquis illas Litteras in fidem recepit, non
possit nisi et ista verissima confiteri? Porro si haec exempla ideo
cogerer credere vera esse, quia ibi scripta sunt, ubi non possem
dicere falsa esse quae scripta sunt, cur non et ipsi de Ecclesia toto
orbe diffusa eisdem Scripturis credunt? Ecce nos omnia illa
credimus; credant et ipsi quod ait Dominus, praedicari in nomine suo
poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes,
incipientibus ab Jerusalem. Credant quod ascensurus in coelum
novissime dixit, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota
Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Luc. XXIV,
44-51; et Act. I, 8, 9). Et illa, et ista vera esse
credantur, et nulla inter nos contentio remanebit; quia nec illis
veris ista, nec istis veris illa impediuntur. Et ista, inquiunt,
credimus, et completa esse confitemur; sed postea orbis terrarum
apostatavit, et sola remansit Donati communio. Hoc nobis legant,
sicut legunt de Enoch, de Noe, et de Abraham, Isaac, et Jacob,
et de illis duabus tribubus, quae decem separatis reliquae factae
sunt, et de duodecim Apostolis, qui caeteris apostatantibus
remanserunt; et hoc similiter legant, et nihil resistimus. Si autem
non ea de Scripturis sanctis legunt, sed suis contentionibus
persuadere conantur; credo illa quae in Scripturis sanctis leguntur,
non credo ista quae ab haereticis vanis dicuntur. Sed quia se duabus
illis tribubus, quae cum Salomonis filio remanserunt, comparandos
putant, legant, et eos hoc elegisse poenitebit. Sic enim
commemorantur in Scripturis ipsi duo populi. Pars quae erat ad
Jerusalem Juda nominatur: illa vero alia quae cum servo Salomonis in
ampliore numero segregata est, Israel vocatur. Legant quae dicant
Prophetae de utrisque quemadmodum pejorem dicant Judam quam Israel,
ita ut justificatam dicant aversatricem Israel peccatis
praevaricatricis Juda (Ezech. XVI, 51): id est, tam gravia
esse peccata hujus, ut in ejus comparatione illa justa dicenda sit.
Nec hujus tamen, nec illius peccata obfuerunt aliquid justis, qui et
hic et illic fuisse inveniuntur. Nam et in illa parte, quam pro
exemplo perditionis ponunt, id est in Israel, fuerunt sancti
prophetae. Ibi erat ille memorabilis Elias, ut de aliis taceam, cui
etiam dictum est, Reliqui mihi septem millia virorum, qui non
curvaverunt genua ante Baal (III Reg. XIX, 18). Ideo
nequaquam pars illa populi, tanquam haeresis fuisse deputanda est.
Deus enim easdem tribus jusserat separari, non ut religio, sed ut
regnum divideretur, et hoc modo vindicaretur in regnum Juda. Deus
autem nunquam jubet schisma vel haeresim fieri. Neque enim quia et in
orbe terrarum plerumque regna dividuntur, ideo et unitas christiana
dividitur, cum in utraque parte catholica inveniatur Ecclesia.
34. Hoc ideo de Juda et Israel commemorandum arbitratus sum,
maxime ut admoneantur isti, non obesse justis in medio impiorum
constitutis, quidquid in ipsos populos propter impiorum multitudinem
dicitur: ut desinant colligere testimonia, quaecumque sive per
Prophetas, sive per os Domini, sive per Evangelistas in zizania vel
paleam orbis terrarum dicta inveniuntur. Plerumque enim sermo divinus
impias turbas Ecclesiae, quae nec in Ecclesia deputantur, tamen
propter Sacramenta, quae cum sanctis communiter habent, quia inest in
eis quaedam forma pietatis, cujus virtutem negant, sicut ait
Apostolus, Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes
(II Tim. III, 5); sic redarguit tanquam omnes tales sint,
et nullus bonus omnino remanserit. Inde quippe admonemur, in suo
quodam numero eos dici omnes, id est, omnes filios gehennae, quo eos
Deus pertinere praescivit. Isti ergo vel imperite, vel fallaciter
agentes, colligunt de Scripturis talia, quae vel in malos bonis usque
in finem permixtos, vel de vastatione prioris populi Judaeorum dicta
reperiuntur: et volunt ea detorquere in Ecclesiam Dei, ut tanquam
defecisse ac periisse de toto orbe videatur. Desinant ergo talia
proferre, si respondere huic Epistolae volunt. Neque enim nos ita
dicimus per totum orbem diffundi Ecclesiam, ut in Sacramentis ejus
solos bonos esse dicamus, ac non etiam malos; et eos etiam multo
plures, ut in eorum comparatione pauci sint, cum per se ipsos ingentem
numerum faciant.
|
|
