|
72. Quapropter vos, charissimi, quibus
hanc Epistolam scribo, praeceptum pastoris qui animam suam posuit pro
ovibus suis, et nunc glorificatus et exaltatus sedet ad dexteram Dei
Patris, corde fidelissimo et firmissimo retinete dicentis. Quae sunt
oves meae, vocem meam audiunt, et sequuntur me (Joan. X, 27).
Audistis ejus vocem manifestis simam, non solum per Legem ejus, et
Prophetas, et Psalmos, sed etiam per os proprium commendantis
Ecclesiam suam futuram. Et ea quae praedixit, quemadmodum ex ordine
consecuta sint, in Actibus et Litteris Apostolorum, quae divinarum
Scripturarum canonem complent, legendo perspicitis. Non est obscura
quaestio in qua vos fallant, quos ipse Dominus praedixit futuros atque
dicturos, Ecce hic est Christus, ecce illic: ecce in deserto,
quasi ubi non est frequentia multitudinis: ecce in cubiculis (Matth.
XXIV, 23, 26), quasi in secretis traditionibus atque
doctrinis. Habetis Ecclesiam ubique diffundi, et crescere usque ad
messem. Habetis civitatem, de qua ipse qui eam condidit, ait: Non
potest civitas abscondi super montem constituta (Id. V, 14).
Ipsa est ergo quae non in aliqua parte terrarum, sed ubique notissima
est. Haec temporales aliquando etiam in suis frumentis patitur
tempestates, ut in quibusdam locis non cognoscantur; sed tamen etiam
illic latent: neque enim falli potest divina sententia, quoniam
crescunt usque ad messem.
73. Itaque et in aliis gentibus saepe nonnulla membra Ecclesiae
praevalentibus haeresum et schismatum seditionibus, pressa atque
obumbrata sunt; et tamen quia inerant, paulo post nullo dubitante
claruerunt: et in ipsa Africa post illud Secundi Tigisitani apud
Carthaginem seditiosum turbulentumque concilium, ubi et a femina
nobili Lucilla operata corruptio , postea judicialibus Gestis
commemorata est, cum inde litterae pene per totam Africam, qua
Ecclesiae Christi jam germinaverant, missae fuissent, creditum est
litteris concilii; neque enim aliter oportebat: et quasi visa sunt per
aliquam partem agri frumenta dominica defecisse; nullo modo autem
defecerant, quae vere frumenta erant praedestinata atque seminata, et
alta radice feraciter germinantia. Salva enim conscientia litteris
concilii crediderant: neque enim ab hominibus de aliis hominibus
aliquid incredibile dicebatur, aut eis contra Evangelium credebatur.
Sed posteaquam illi furiosam pertinaciam usque ad dissensionem
sacrilegam contra totum orbem christianum contentione obstinatissima
perduxerunt, atque innotuit bonis fidelibus quos a Caeciliano
alienaverat falsa criminatio: viderunt se, si in illa communione
persisterent, non jam de quodam homine, vel de quibusdam hominibus,
sed de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa pravum habere judicium; et
maluerunt Christi Evangelio, quam collegarum concilio credere.
Itaque illis relictis, mox ad catholicam pacem multi, et episcopi,
et clerici, et populi redierunt: quod et antequam facerent, in
tritico deputabantur. Tunc enim non faciebant, cum adversus homines
male sibi a collegis insinuatos, non adversus Ecclesiam Dei, quae in
cunctis gentibus crescit, illa eorum contradictio nitebatur . Itaque
et in Africa triticum quod Filius hominis seminaverat, triticum
mansit: et ex illo usque adhuc crevit, et crescit, et deinceps usque
ad messem fructificabit et crescet, sicut in omni mundo.
74. Nonnulli etiam bonae voluntatis, per carnalem caliginem, etiam
post confirmatum contra Ecclesiam Dei malignorum furorem, in illa
dissensione diutius erraverunt, tanquam si adhuc mollia conculcarentur
frumenta, et radice viva herbae vigor attereretur: etiam ipsa tamen
frumenta sua noverat Deus, quamvis ut reviviscerent arguenda et
increpanda. Non enim eo modo dictum est Petro, Redi post me,
satana (Matth. XVI, 23); quomodo dictum est de Juda, Unus
ex vobis diabolus est (Joan. VI, 71). Quidam quoque et
apertissimae veritati malo studio contradixerunt: illi vero eradicati
vel praecisi erant; sed non permanentes in infidelitate, sicut de
quibusdam ramis fractis Apostolus dicit, manu divina replantati, aut
iterum inserti sunt (Rom. XI, 17-23). Tunc enim quisque
infructuosus, et nondum a radice praecisus est, cum mala cupiditate
agit quidem illa opera de quibus dictum est, Quoniam qui talia agunt,
regnum Dei non possidebunt (Galat. V, 21): sed cum pro ipsis
operibus etiam veritati apertissimae qua redarguitur, resistere
coeperit, tunc praeciditur. Et multi tales sunt in Sacramentorum
communione cum Ecclesia, et tamen jam non sunt in Ecclesia.
Alioquin si tunc quisque praeciditur, cum visibiliter excommunicatur;
consequens erit ut tunc rursus inseratur, cum visibiliter communioni
restituitur. Quid si ergo fictus accedat, atque adversus veritatem et
Ecclesiam cor inimicissimum gerat, quamvis peragatur in eo illa
solemnitas, numquid reconciliatur, numquid inseritur? Absit. Sicut
ergo jam denuo communicans nondum insertus est; sic et antequam
visibiliter excommunicetur, quisquis contra veritatem, qua convincitur
et arguitur, inimicum gestat animum, jam praecisus est. Ita fit ut
et semen bonum, et semen malum, utraque per agrum crescant usque ad
messem: id est, et filii regni, et filii maligni utrique per mundum
crescant usque in finem saeculi; illis fructum ferentibus cum
tolerantia, illis cum sterilitate amaricantibus.
75. Vos autem innitentes tot evidentissimis testimoniis Legis,
Prophetarum, Psalmorum, ipsius Domini, et Apostolorum, de sancta
Ecclesia toto terrarum orbe diffusa, exigite ab istis ut ostendant de
Africa, quod attinet ad partem Donati, aliqua manifesta de canonicis
Libris testimonia. Neque enim, sicut jam dixi, ullo modo fieri
posset ut Ecclesia, sicut dicunt, et quod absit, tam cito ex tot
gentibus peritura, tot testimoniis tam sublimiter et tam indubitanter
praedicaretur; et de ista, quam volunt, sua, quae usque in finem,
sicut contendunt, permansura fuerat, taceretur. Mementote enim quid
illi diviti dictum sit, cum apud inferos torqueretur, et ad fratres
suos aliquem ex mortuis mitti vellet. Habent illic, inquit, Moysen
et Prophetas. Et cum ille diceret, non eos credituros, nisi ad eos
isset aliquis mortuorum: Si Moysen, inquit, et Prophetas non
audiunt, nec si quis ex mortuis resurrexerit, credent (Luc.
XVI, 29-31). Dixit Moyses, quod in semine Abrahae
benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18). Dixerunt
Prophetae, Tu vocaberis voluntas mea, et terra tua orbis terrarum
(Isai. LXII, 4); et, Commemorabuntur, et convertentur ad
Dominum universi fines terrae (Psal. XXI, 28). His et
talibus tam manifestis praenuntiationibus Ecclesiam demonstrantibus,
isti credere noluerunt. Surrexit Dominus a mortuis, dixit in nomine
suo praedicari poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes,
incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 47). Illi qui
Moysi et Prophetis non crediderant, nec Domino resurgenti a mortuis
crediderunt; quid restat, nisi ut divitis illius tormenta sortiantur?
Quae vos fugientes dum adhuc tempus est, antequam de hac vita
emigretur, divinis eloquiis constanter inhaerete, ut nec in vita
conturbemini, et post hanc vitam quod semini Abrahae promissum est,
accipere mereamini. Amen.
|
|
