|
28. Qui sapientia caret, non quaerit sapientem, nisi esse credat.
Ita et religio non quaeritur, nisi esse credatur. Hic rursus oritur
difficillima quaestio. Quonam enim modo stulti sapientem invenire
poterimus, cum hoc nomen, tametsi nemo fere audeat palam, plerique
tamen ex obliquo sibi vindicant; cum de rebus ipsis, quarum cognitione
constat sapientia, ita inter se dissentiant, ut aut nullum eorum, aut
certum unum necesse sit esse sapientem? Sed quinam iste sit, cum ab
stulto requiratur, quo pacto queat dignosci plane atque percipi,
omnino non video. Neque enim signis quibuslibet cognoscere aliquid
potest, nisi illud ipsum, cujus ea signa sunt, noverit. Atqui
sapientiam stultus ignorat. Non enim ut aurum et argentum, caeteraque
id genus, et cognoscere cum videas, et non habere concessum est, ita
sapientiam mentis ejus oculo, qui ea careat, videri fas est. Sensu
enim corporis quaecumque attingimus, forinsecus nobis offeruntur: et
ideo licet quoque res alienas oculis cernere, cum earum vel ejus
generis nos nihil habeamus. Quod autem intellectu capitur, intus apud
animum est: nec id habere quidquam est aliud, quam videre. Caret
autem stultus sapientia: non igitur novit sapientiam. Non enim oculis
eam posset videre: non autem potest videre et non habere, neque habere
ac stultus esse. Nescit hanc igitur, et dum nescit, in alio loco
cognoscere non potest. Non potest, quamdiu stultus est, quisquam
certissima cognitione invenire sapientem, cui obtemperando tanto
stultitiae malo liberetur.
29. Huic igitur tam immani difficultati, quoniam de religione
quaerimus, Deus solus mederi potest: quem nisi et esse et humanis
mentibus opitulari credimus, nec quaerere quidem ipsam veram religionem
debemus. Quid enim tandem tanto molimine investigare cupimus? Quid
optamus attingere? Quo pervenire desideramus? Eone quod esse aut ad
nos pertinere non credimus? Nihil est tali mente perversius. Tunc
cum beneficium a me petere non auderes, aut certe impudenter auderes,
inventionem religionis postulatum venis, cum Deum neque esse, neque
si sit, curare nos putes? Quid, si tanta res est, quae nisi sedulo
atque omnibus viribus quaesita nequeat reperiri? Quid, si ipsa
difficillima inventio, ad capiendum quod inventum erit, mentem
quaerentis exercet? Quid enim oculis nostris hac luce jucundius et
familiarius? Quam tamen perpeti atque tolerare post diuturnas tenebras
nequeunt. Quid exhausto aegrotatione corpori accomomdatius quam cibus
et potio? Videmus tamen convalescentes refrenari atque cohiberi, ne
saturitati valentium committere sese audeant, cibisque ipsis agere, ut
ad illum morbum, qui eos repudiabat, revertantur. De
convalescentibus loquor: quid, ipsos aegrotantes nonne urgemus ut
aliquid sumant? In quo profecto nobis cum tanta molestia non
obtemperarent, si se illum morbum evasuros esse non crederent. Quando
ergo tu te operosissimae ac laboriosissimae inquisitioni dabis? Quando
tantam, quanta ipsa res digna est, curam negotiumque tibi audebis
imponere, cum id quod quaeris, esse non credas? Recte igitur
catholicae disciplinae majestate institutum est, ut accedentibus ad
religionem fides persuadeatur ante omnia.
|
|
